اسرار خاموشان (شرح صحيفه سجاديه) - خلجي، محمد تقي - الصفحة ٥٢٥ - نقش عملى ستايش و سپاس
زُبدگان آفرينش، يعنى مقرّبترين فرشتگان و گرامىترين آفريدگان و شايستهترين ستايندگان، همراه و همساز شود؛ بلكه به لحاظِ شخصيت برترى كه دارد به ستايشى مىپردازد كه از همه ستايشها برتر است. از اين رو، در اين رقابت نيكو از همه ستايندگان پيشروتر شده است. حمداً يَفْضُلُ سائِرَ الحمد كَفَضْلِ رَبَّنا عَلى جميعِ خَلْقِهِ.
شكوفايى نيّتها در پرتو عمل صالح
اين بخش از نيايش با شيوهاى متفاوت با بخشهاى پيشين، به نقش عملى و عينى و تربيتى ستايش خداوند و سپاسگزارى از نعمتهاى او پرداخته است. مكتب اهل بيت (ع)، از جمله مكتب امام سجّاد (ع)- كه در شكل و قواره و قالب «دعا» تجلّى يافته است- پيروان خود را به عملِ درست، و به تعبير قرآن كريم، «عمل صالح»، فرا مىخواند؛ چرا كه نيكبختى و بِهروزى آدميان، علاوه بر نيّت پاك و باورِ صحيح، در گروِ عمل صالح است؛ بلكه اين گونه عمل است كه نيّتها را شكوفا و باوَرها را بالنده مىكند:
الَيْهِ يَصْعَدُ الْكَلِمُ الطَّيِّبُ وَ الْعَمَلُ الصَّالِحُ يَرْفَعُهُ.[١] سخن نيكو و پاك به سوى او بالا مىرود و كردار نيك و شايسته، آن را بالا مىبرد.
اين جهان، سراى تسبيح و ستايش است:
وَ انْ مَنْ شَىءٍ الّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِهِ.[٢] و هيچ چيز نيست، مگر آنكه او را به پاكى ياد مىكند و مىستايد.
و آدميان با تسبيح و ستايش هماهنگ با كاروان هستى، رو به سوى تعالى دارند؛ همچنان كه در اين تسبيح كمالى و ستايش خداوند، آفريدگان مىكوشند تا به كمال شايسته خود دست يابند: خاك «گُل» مىشود، آب «بلبل»، سنگ «لعل» مىگردد و ذغال، «برليان».
آدميان نيز به ستايش خدا و قدردانى از نعمتهاى او براى رسيدن به جِوار قربِ خداوند، پيش مىروند.
ستايش خداوند و سپاسگزارى از نعمتهاى او، كه در اين نيايش آمده است، صِرفاً
[١] - فاطر، آيه ١٠
[٢] - اسراء، آيه ٤٤