اللَّهُ وَلِيُّ الَّذِينَ آمَنُوا يُخْرِجُهُم مِنَ الظُّلُمَاتِ إِلَى النُّورِ.[١] خدا دوست و كارساز مؤمنان است. آنان را از تاريكى‌ها به روشنايى مى‌برد.

در برابرِ اين چگونگى، خاصيت طاغوت، همه عوامل گوناگون انحراف از حقيقت يا انصراف از آن و افكندن انسان به ظلمت خوانده شده است:

وَالَّذِينَ كَفَرُوا، أَوْلِيَاؤُهُمُ الطَّاغُوتُ يُخْرِجُونَهُم مِنَ النُّورِ إِلَى الظُّلُمَاتِ.[٢] و كسانى كه كافر شدند، دوستان و كار سازانشان طاغوتهايند، آنها را از روشنايى به تاريكى مى‌برند.

و به آدمى الهامِ الهى، رسالتش در عالم طبع تميز مفيد از مضرّ، و در عالم علم و آگاهى تمييز صحيح از ناصحيح، و در عالم اخلاق تميز خير از شرّ و در عالم عمل تميز حق از باطل و گزينش نيكو و نيكوترين است:

فَبَشِّرْ عِبَادِ. الَّذِينَ يَسْتَمِعُونَ الْقَوْلَ فَيَتَّبِعُونَ أَحْسَنَهُ أُولئِكَ الَّذِينَ هَدَاهُمُ اللَّهُ وَأُولئِكَ هُمْ أُولُوا الْأَلْبَابِ.[٣] پس بندگان مرا مژده ده؛ آنان كه سخن را مى‌شنوند و بهترينِ آن را پيروى مى‌كنند. اينانند كسانى كه خداوند، راهشان نموده، و ايشانند خردمندان.

از آنجا كه هر آفريده‌اى در ذات خود گمراه، يعنى حيران و سرگردان است، آفريدگار دانا و حكيم، به مقتضاى حكمت خويش از پسِ آفرينش، آغوش پر مهر و نوازشگر خود را به روى آفريده هايش گشود و آنها را، علاوه بر نيروهاى طبيعى، قواى حياتى و غريزى و ادراكىِ متناسب با اعضا و جوارح و محيط زندگى، تقدير كرد و براى تأمين بقا و تكميل خود و نيز به كارگيرى درست داده‌هايى كه در اختيارشان قرار داده بود، به سوى مقصدى كه در پيش رو داشتند، هدايت كرد:

الَّذِي خَلَقَ فَسَوَّى‌. وَالَّذِي قَدَّرَ فَهَدَى‌.[٤] آن [خدايى‌] كه آفريد و سپس راست و هموار ساخت (سامان بخشيد). و آنكه اندازه كرد، پس راه نمود.

[١] - بقره، آيه ٢٥٧

[٢] - بقره، آيه ٢٥٧

[٣] - زمر، آيه ١٧- ١٨

[٤] - اعلى، آيه ٢- ٣