اسرار خاموشان (شرح صحيفه سجاديه) - خلجي، محمد تقي - الصفحة ٣١٤ - الهام سپاسگزارى

الَّذِي أَعْطَى‌ كُلَّ شَيْ‌ءٍ خَلْقَهُ ثُمَّ هَدَى‌.[١] پروردگار ما، آن [خداى‌] است كه به هر چيزى آفرينش (وجود خاص) آن را داد.

از اين رو، در آيات قرآن كريم، به تصريح آمده است كه هدايت، در همه مراتب آن، از سوى خداوند است:

إِنَّ عَلَيْنَا لَلْهُدَى‌.[٢] هر آينه رهنمونى بر ماست.

اگر پس از آفرينش و بروز حيات و تنظيم غرائز و قواى زندگان، نور هدايت غريزى و فطرى تا عقلى و وحيى، در درون جانشان روشن نگردد، همه جنبندگان در تاريكى مى‌مانند و منقرض مى‌شوند.

مَا مِن دَابَّةٍ إِلَّا هُوَ آخِذُ بِنَاصِيَتِهَا إِنَّ رَبِّي عَلَى‌ صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ.[٣] هيچ جنبنده‌اى نيست، مگر آنكه او گيرنده موى پيشانى اوست (در حيطه قدرت و فرمانروايى خداست). همانا پروردگار من، بر راه راست است.

امّا انسان، به لحاظ موقعيت ويژه‌اى كه در آفرينش دارد، از سويى آفريده زمين به نظر مى‌رسد و از سوى ديگر، موجودى ملكوتى كه گويى به عالم زمين فرود آمده است و بر طبق سرشت و ساختار خليفة اللهى‌اش، به مثابه واسطه ميان آسمان و زمين زندگى مى‌كند و در حد ذات خويش، وراى همه موجودات است و از هدايتهاى برترى برخوردار است؛ چرا كه مقصدى وراى مقصد ديگر آفريدگان در پيش رو دارد؛ يعنى ورود به بارگاه قرب ربوبى.

از اين رو، از نورى برخوردار است كه از منبع «نُوُر السَّموتِ وَ الْارْضِ» مايه مى‌گيرد كه اگر نمى‌بود، هيچ گاه بدان مقصد برتر (بارگاه ربوبى) راه نمى‌برد و باتباه كردن نعمتهاى خداوند، زمينه هبوط و تباهى خويش را فراهم مى‌آورد. قرآن، درباره كافران- همانان كه نعمت ايمان را ناسپاسى كردند- چنين مى‌گويد:

[١] - طه، آيه ٥٠

[٢] - ليل، آيه ١٢

[٣] - هود، آيه ٥٦