لِيَبْلُوَكُمْ أَيُّكُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا.[١] و اوست آن [خداى‌] كه آسمانها و زمين را در شش روز (شش دوران) بيافريد و عرش او بر آب بود تا شما را بيازمايد كه كدامتان نيكوكارتريد.

اين جهان- با همه تنوّع و رنگارنگى‌اى كه دارد- ميدان عمل و كار آدمى است و در مسابقه خيرات و نيكى‌ها، در اين ميدانِ گسترده، نهان آدمى با انتخاب راه و شيوه عملى كه دارد، آشكار مى‌گردد، و روشن مى‌شود كه در اين مسابقه، كدام برنده و كدام بازنده‌اند:

«لِيَبْلُوَكُمْ ايكُّمْ احْسَنُ عَملًا». از اين رو، در نظر مؤمنان، «مرگ» همانند پلى است كه دنياى فانى را- كه ميدانى رنگارنگ و گوناگون براى عمل است- به آخرتِ باقى- كه عرصه پاداش و كيفر (ثواب و عقاب) است- مرتبط مى‌سازد.

امام على بن حسين (ع)، در اين بخش از نيايش، پس از تبيين هدفدارى انسان و رقابت آزادانه او در مقطعِ محدود و گذراى دنيا، به تبيين هدف آدمى، يعنى وصول به ثواب انبوه يا سقوط در عقاب محذور و ترسناك، پرداخت و با اقتباس از قرآن كريم، مقصد حركت او را تعيين فرمود:

لِيَجْزِيَ الَّذِينَ أَسَاءُوا بِمَا عَمِلُوا وَيَجْزِىَ الَّذِينَ أَحْسَنُوا بِالْحُسْنَى‌.[٢] تا آنان را كه بدى كردند بدانچه كردند كيفر دهد و نيكوكاران را به پاداش نيكو پاداش دهد.

معاد، ميدان گسترده عدل الهى‌

عَدْلًا مِنْهُ تَقَدَّسَتْ اسْماؤُهُ، وَ تَظاهَرَتْ آلاؤُهُ. به آيين و رسم عدالت [كسانى را كه بد كرده‌اند، كيفر دهد، و آنان را كه نيكى كرده‌اند، به نيكى پاداش دهد]. منزّه است نامهاى او، و پى‌درپى و ناگسستنى است نعمتهايش.

عدل، به مفهوم اجتماعى، فلسفه عالى بعثتِ پيامبرانِ الهى است:

لَقَدْ أَرْسَلْنَا رُسُلَنَا بِالْبَيِّنَاتِ وَأَنزَلْنَا مَعَهُمُ الْكِتَابَ وَالْمِيزَانَ لِيَقُومَ النَّاسُ‌

[١] - هود، آيه ٧

[٢] - نجم، آيه ٣١