این کار ، بدان جهت روی داد که به عبدالملک گفتند : این زید ، فرزند علی و عُمَر است ! وی ، بر فرمانروایی‌اش [از زید[ ترسید . از این رو ، هر دو ]زید و مادرش] را مسموم ساخت .[١٩٩]

[با توجه به این روایت] آیا سعید بن عاص (در زمان معاویه) بر اُمّ کلثوم نماز گزارد یا ابن عُمَر (در دوران عبدالملک) ؟

سعید در سال ٥٩ مُرد ، حسن ١ در سالِ ٥٠ ، مسموم شد ، حسین ١ در سال ٦١ هجری به شهادت رسید .

چگونه می‌توان میان خبرِ عبدالرّزاق در المصنّف (اینکه عبدالملک بن مروان به اُمّ کلثوم و پسرش زُهر خوراند) و خبری که درباره نماز سعید بن عاص بر جنازه اُمّ کلثوم آمده است ، سازگاری پدید آورد ؟

بیشتر کسانی که حضورشان [با سعید بن عاص] بر جنازه اُمّ کلثوم ادعا شده است ، پیش از خلافت عبدالملک بن مروان درگذشتند .

به کدام یک از این دو خبر ، می‌توان اعتماد کرد ؟

شگفت اینجاست که ابن کازِرُونی (م ٦٩٧ ھ) در مختصر التاریخ سخنی را بر زبان می‌آورد که هیچ کس پیش از وی ، بدان قائل نشده است . وی از مرگ اُمّ کلثوم نزد عُمَر (یعنی پیش از سال ٢٣ هجری)[٢٠٠] سخن می‌راند ، می‌گوید :

وَتَزَوَّجَ [عُمر] اُمِّ کُلْثوم ـ بِنتَ علي ـ وَأَصْدَقَها أَرْبَعین أَلْفَ درهم ، فَوَلَدَتْ لَهُ فاطمةَ وَزَیْداً وَماتَتْ عِنْدَه ؛[٢٠١]

[١٩٩]. مصنف عبد الرزاق ٦: ١٦٣ ، ذیل حدیث ١٠٣٥٤.

[٢٠٠]. سالی که عُمَر در آن به قتل رسید.

[٢٠١]. بنگرید به ، مختصر التاریخ (تحقیق: دکتر مصطفی جواد) چاپ‌خانه حکومتی وزارت اطلاعات، ١٣٩٠ هجری.