معمای یک ازدواج - الشهرستاني، السيد علي - الصفحة ٣٧١
اگر بگویند : اين روايت بر تزويج (زناشويى عُمَر با اُمّ كلثوم) دلالت دارد و همين ، براى اثبات منظور كافى است .
گوييم : تفسير اين خبر در حديث ديگر امام ١ آمده است كه فرمود :
این کار از روی اکراه (زورگویانه) صورت گرفت .[٨٣٥]
امام ١ در روایت دیگری ، آن را با این جمله روشن میسازد :
ذلك فَرْجٌ غُصِبْناه ؛[٨٣٦]
در آن ازدواج ، ناموس ما غصب شد .
و يا آمده است كه امام ١ فرمود :
غُصبنا عليه ؛[٨٣٧]
بر اين كار ، ناگزير شديم .
نهايت چيزى كه مىتوان گفت اين است كه اين ازدواج ، از روى اكراه و اجبار (و نه با رضايت و طيب خاطر) صورت گرفت .
پیش از این ، تعلیل امام ١ بیان شد که فرمود : «وی ، خردسال است» یا سخن عُمَر به امام علی علیهالسلام که گفت : «والله ، او را برای کامجویی نمیخواهم»[٨٣٨] یا «در پی لذت جنسی نیستم»[٨٣٩] و سخن عُمَر به عباس که گفت : «زمزم را کور میسازم و شرافتهای بنی هاشم را از بین میبرم» و دیگر سخنان که به اکراه و اجبار دلالت دارند و عدم رضایتِ اُمّ کلثوم و ناخرسندی ولی او را گویایند .
[٨٣٥]. از جمله ، خبر تهدید امام علی از سوی عُمَر از طریق عمویش عباس و وکالت دادن امام به عمویش عباس تا اُمّ کلثوم را به عقد عُمَر درآورد.
[٨٣٦]. الكافى ٥: ٣٤٦ ، حديث ١؛ وسائل الشيعه ٢: ٥٦١ ، حديث ٢٦٣٤٩؛ بحار الأنوار ٤٢: ١٠٦ ، حدیث ٣٤.
[٨٣٧]. الاستغاثه ١: ٧٨ و٨١؛ مجموعه رسائل سيد مرتضى ٣: ١٥٠؛ الصراط المستقيم ٣: ١٣٠.
[٨٣٨]. العثمانیة: ٢٣٦.
[٨٣٩]. معرفة الصحابة ١: ٧٨ ، حدیث ٢١٥ (اثر ابو نُعَیم).