معمای یک ازدواج - الشهرستاني، السيد علي - الصفحة ٣٥٠
در جای دیگر امام ١ میفرماید : اُمّ کلثوم ، ناموس ما بود که غصب گردید.[٧٧٨]
در اینکه امام علی علیهالسلام تزویج دخترش را به عمویش عباس واگذارد [٧٧٩] یا جِنّی شبیه اُمّ کلثوم را به عقد عُمَر درآورد (و در دیگر روایات) سخنی از فرزند آوری آن بانو برای عُمَر نیست .
بعضی از علمای مالکی ، مانند زُرقانی در مواهب اللَّدُنیّة آشکارا فرزند نیاوردنِ اُمّ کلثوم را (برای عُمَر) بیان داشتهاند و گفتهاند : عُمَر پیش از آنکه با اُمّ کلثوم همبستر شود ، در گذشت .
بنابراین ، نخستین کسی که از زبان امام صادق ١ فرزند آوری را به اُمّ کلثوم نسبت میدهد ، نُعیم بن حمّاد بن عبدالله بن محمد یا دراوَردی (م ١٨٧ ﮬ) از اهل سنت است و بعید به نظر نمیرسد که این اضافهها از سوی کسانی همچون «ثَوری» (م ١٥١ ﮬ) باشد که به اسم «اُمّ کلثوم» قید «بنتِ فاطمه» را افزود ؛ چرا که پیش از آن ، سابقه ندارد و تنها عبارتِ «اُمّ کلثوم ، بنت علی» را مینگریم [نه بنت فاطمه] .
نیز دور از انتظار نیست که برای همراهی با اهل سنت (که به این نگرش قائلاند) تقیهای این سخن را به امام ١ نسبت داده باشند .
روایت «تهذیب الأحکام» مکّی است . از طریق جعفر بن محمد قمی ، به «قُم» رسید و از طریق محمد بن احمد بن یحیی بن عمران ، به دست شیخ طوسی در «بغداد» افتاد .
بدین ترتیب ، میان بزرگان ما ، شیخ طوسی ٥ تنها کسی است که خبر فرزند زایی اُمّ کلثوم را برای عُمَر نقل میکند و بسا به خاطر شرایطی که در آن به سر میبرد ، آن را تقیهای یا برای استشهاد ، بیان میدارد .
[٧٧٨]. الکافی ٥: ٣٤٦ ، حدیث ٢.
[٧٧٩]. همان ، ٣٥٦ ، حدیث ٢.