حسین ١ به عبدالله بن عُمَر فرمود : بر اُمّ کلثوم نماز گزار ، وی مادر توست ! و بر برادرت زید نماز گزار [جنازه[ این دو در یک زمان ]برای نماز] نهاده شدند .[٦٤٩]

— اما روایتِ عمّار بن ابو عمّار (یا عمّار ـ غلام آزاد شده حارث ـ یا وابسته بنی هاشم) در چگونگی نماز بر جنازه زن و کودک می‌باشد . در آن آمده است :

والی مدینه ـ سعید بن عاص ـ بر اُمّ کلثوم نماز گزارد و هشتاد نفر از اصحاب پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم پشت سر او به نماز ایستادند .

و این بدان معناست که حسن و حسین ٣ جزو آنان بودند .

اکنون متنِ این روایات را با طُرُق چهارگانه‌شان ، می‌آوریم :

١ . المدونة الکبرى (امام مالک)

از نافع ، از ابن عُمَر روایت شده است که گفت :

جنازه اُم کلثوم (دختر علی از فاطمه[٦٥٠] ـ دختر پیامبر ـ زنِ عُمَر) و فرزندش که زید نام داشت ، نهاده شد . هر دو جنازه ، مرتب گشت . در آن روز ، سعید بن عاص امام بود . فرزند اُمّ کلثوم ، پیشاپیش امام قرار گرفت . در میان مردم ، ابن عباس و ابو هُرَیره و ابو سعید و ابو قتاده ، بودند ، گفتند : این کار ، سنت است .[٦٥١]

[٦٤٩]. تاریخ دمشق ١٩: ٤٩٤؛ التاریخ الأوسط ١: ١٠٢ ، رقم ٤٢٤.

در «الإستیعاب ٤: ١٩٥٦» آمده است: ابن عُمَر بر آن دو ، نماز گزارد. حسن بن علی او را مقدم داشت. در آنچه آورده‌اند ، دو سنت در [مرگ] اُمّ کلثوم و فرزندش هست. هیچ یک از آن دو از دیگری ارث نبرد؛ زیرا معلوم نبود کدام یک اول درگذشته است.

[٦٥٠]. این زیارت ، در روایات دیگر نیست ، بلکه در روایت نافع و ثوری آمده است. این دو ، نخستین بار آن را نقل کرده‌اند یا از آن دو نقل شده است.

[٦٥١]. المدونة الکبری ١: ١٨٢؛ طبقات ابن سعد ٨: ٤٦٥؛ سنن بیهقی ٤: ٧١ و ٣٣ (و جلد ١ ، ص ٦٤١)؛ معرفة السنن و الآثار (بیهقی) ١: ٥٥٩ (و جلد ٣ ، ص ١٦٢)؛ سنن دارقطنی ٢: ٦٦ ، حدیث ١٨٣٤؛ المنتقی (ابن جارود): ١٤٢ ، حدیث ٥٤٥؛ المعرفة و التاریخ ١: ٧٦؛ مصنف عبد الرزاق ٣: ٤٦٥ (به نقل از ابن جریج ، گفت از نافع شنیدم).