[١٨٧]. مصنّف ابن ابی شیبه ٢: ٤٩٧ ، حدیث ١١٤٥٩؛ سنن بیهقی ٤: ٣٦ ، حدیث ٦٧٣٤ (در این مأخذ آمده است: ابو قَتاده ، بَدْری بود)؛ شرح معانی الآثار ١: ٤٩٦؛ معرفة السـنـن و الآثار ١: ٥٥٧ ، حدیث ٧٨٦؛ کنز العمّال ١٤: ٣٣ ، حدیث ٣٧٩٧٤.

بیهقی در «السنن الکبری ٤: ٣٦» این روایت را تضعیف می‌کند ، می‌گوید:

این‌گونه روایت کرده‌اند و این روایت ، غلط است؛ زیرا ابو قَتاده ، بعد از علی ، مدت زیادی زنده نماند.

همچنین در «معرفة السنن و الآثار ١: ٥٥٩» می‌خوانیم:

[پیش از این] آوردیم که امارت سعید بن عاص ، سال ٤٨ تا ٥٤ بود. در این حدیث صحیح [مقصود حدیث نافع (غلام ابن عُمَر) که در کتاب مذکور ـ قبل از این سخن ـ آمده است و اندکی پیش بیان شد] نافع ، به حضور ابو قتاده در این جنازه (جنازه اُمّ کلثوم که سعید بن عاص در زمان امارتش بر وی نماز گزارد) گواه است.

همه این‌ها بر نادرستی این روایتِ موسی بن عبدالله و کسانی که او را پیروی کرده‌اند و مرگ ابو قتاده را در خلافت علی دانسته‌اند ، دلالت دارد.

لیکن ابن ترکمانی ، تضعیف بیهقی را رد می‌کند. وی ، می‌نویسد:

راویانِ روایتی که بیهقی نخست ذکر می‌کند که «انّ علیاً صلّی عَلی اَبي قتادة» (علی بر ابو قتاده نماز گزارد) ثقه‌اند. این روایت را ابن ابی شیبه در المصنّف ، می‌آورد. از عبدالله بن نُمَیر و وَکیع روایت می‌کند که گفتند: برای ما حدیث کرد اسماعیل بن اَبی خالد

در الإستیعاب می‌خوانیم:

از چند وجه ، از موسی بن عبدالله بن یزید انصاری و از شَعْبی ، روایت شده است که گفتند: «علی بر ابو قَتاده ، نماز گزارد و بر وی هفت تکبیر گفت».

شعبی ، می‌گوید: ابو قتاده ، بَدْری بود.

و می‌گوید: حسن بن عثمان ، گفت: ابو قتاده در سال چهلم درگذشت.

و کِلاباذی می‌گوید:

ابن سعید ، گفت: به ما خبر داد هیثم بن عدی ، گفت: ابو قتاده در کوفه ـ در حالی که علی در این شهر بود ـ از دنیا رفت. علی بر وی نماز گزارد. پیش از این ، در باب چگونگی نشستن در تشهد اول و دوم ، آوردیم که همین قول ، صحیح است و سخن کسی که می‌گوید وی در سال ٥٤ درگذشت ، نادرست می‌باشد.

بدین ترتیب ، آشکار شد که آنچه را بیهقی در آغاز می‌آورد ، غلط نمی‌باشد (الجوهر النقی ٤: ٣٦ ـ ٣٧).

می‌گویم: بیهقی نمی‌تواند ادعایش را دلیل قرار دهد؛ زیرا این کار «مصادره به مطلوب» (بازگشت به عین ادعا) است. اگر قول بیهقی درست باشد ، پاسخ او درباره پرسش‌های فراوانِ ما ـ در این زمینه ـ و تناقض‌هایی که در آن وجود دارد ، چیست؟