معمای یک ازدواج - الشهرستاني، السيد علي - الصفحة ٢٧٨
طَبَری در تاریخ طبرى و ابن اثیر در الکامل هنگام ذکر اسامی فرزندانِ عُمَر و زنانِ وی ، آوردهاند :
عُمَر ، در دوره اسلامی ، با اُمّ حکیم (دختر حارث بن هشام مخزومی) ازدواج کرد . اُمّ حکیم ، برای عُمَر ، فاطمه را به دنیا آورد . سپس عُمَر ، اُمّ حکیم را طلاق داد ، و گفتهاند : طلاقش نداد .[٦٢٤]
در تهذیب الکمال به نقل از الطبقات آمده است :
فرزندانِ حارث بن هشام ، عبارتاند از : عبدالرّحمان و اُمّ حکیم .
عِکْرمة بن ابوجهل ، اُمّ حکیم را گرفت ، پس از وی ، اُمّ حکیم به عقد عُمَر بن خطّاب درآمد و برایش فاطمه را به دنیا آورد .[٦٢٥]
این روایات ، به ازدواج عُمَر با «اُمّ حکیم» پس از قتل خالد بن سعید (در شام در جنگ «مَرْج الصُّفَّر») رهنموناند .
پیش از این ماجرا ، عکرمة بن ابوجهل [شوهر اُمّ حکیم] در جنگ «یَرْموک» (= جنگ «فَحْل») به قتل رسید . در این نقلها نیامده است که عکرمه در «طاعون عَمْواس» مُرد .
بنابراین ، خالد بن سعید ، در شام ، در جنگ «یَرْموک» پس از قتل شوهر اُمّ حکیم ، با وی ازدواج کرد . سپس خود خالد در جنگ «مَرْج الصُّفَّر» کشته شد .
از این رو ، تاریخ ازدواج عُمَر با «اُمّ حکیم» اَواخر سال شانزده هجری و اوایل سال هفدهم میشود ؛ همان سالی که گفتهاند وی از اُمّ کلثوم (دختر علی علیهالسلام) خواستگاری کرد .
پس از همه این نقلها ، اکنون اخباری را میآوریم که دلالت دارند عُمَر در همین تاریخ یا قبل و یا بعد از آن ، با مادر اُمّ حکیم [نیز] ازدواج کرد .
[٦٢٤]. تاریخ طبری ٢: ٥٦٣؛ الکامل فی التاریخ ١٢: ٤٥٠.
[٦٢٥]. تهذیب الکمال ١٧: ٤١.