معمای یک ازدواج - الشهرستاني، السيد علي - الصفحة ٣١
کننده) بگوییم اَسما از فلان و فلانی ، صاحب دختری شد .
آری ، میتوانیم بگوییم که شوهر اُمّ کلثوم (دختر امام علی علیهالسلام و زهرا ٢) پـسـر عمـویش «عـون» یا «محــمد» پسران اَسما (دختر عُمَیس ، همسر امام علی علیهالسلام) میباشد ؛ به جهاتی که خواهیم گفت و به خاطر زیست عون و محمد (به همراه مادرشان) در خانه عمویشان علی علیهالسلام و جنگ در کنار آن حضرت با معاویه در «صِفِّین» و تصریح مامقانی به ازدواج اُمّ کلثوم با پسر عمویش «عون» .
بدین ترتیب ، احتمال میرود ، شوهر اُمّ کلثوم ، پسر خوانده امام علی علیهالسلام باشد ،[٤٣] نه اینکه آن دختر ، دختر خوانده امام ١ به شمار آید (آن گونه که شیخ نقدی و آیة الله مرعشی بیان داشتهاند) .
باری ، امکان اشتباه و اختلاط در چنین اموری را ـ در تاریخ و حدیث ـ انکار نمیکنیم . این کار ، گاه با قصد و غرض صورت میگیرد و گاه ، سهوی است . درنگ در دو متن زیر ، این امر را مینمایاند :
در مصنّف ابن اَبی شَیْبَه ، میخوانیم :
بـرای ما حدیث کرد عَفّـان [گفت :[ برای ما حدیث کرد حَمَّاد بن سَلَمَه ]گـفت :[ به ما خبر داد جَبْر بن حَـبیب ، از اُمّ کلثوم (دختر ابوبکر) از عایشه ]که گفت :] رسول خدا ٠ این دعا را به وی آموخت : «اللهمّ إنّي أَسْأَلُكَ مِنَ الخیرِ کُلّه عاجله وآجله» ؛[٤٤] پروردگارا ، همه خیر (خیر دنیا و آخرت) را از تو خواهانم .
لیکن در مسند اسحاق بن راهْوَیْه آمده است :
به ما خبر داد نَضْر [گفت :[ به ما خبر داد شُعْبَه ]گفت :] به ما خبر داد جَبْر بن حَـبیب ، گفت : شنیدم اُمّ کلثوم (دختر علی) از عایشه حدیث میکرد که
[٤٣]. اندکی بعد ، این ادعا را شرح میدهیم.
[٤٤]. مصنف ابن ابی شیبه ٦: ٤٤ ، حدیث ١٩١٤؛ و بنگرید به ، مسند احمد ٦: ١٣٣ ، حدیث ٢٥٠٦٣؛ الأدب المفرد ٢٢٢٠١ ، حدیث ٦٣٩.