سپس على ١ اُمّ كلثوم را پيش عُمَر فرستاد و او پيش از آنكه او را همسرش سازد بر وى نگریست ، سپس علی او را به عقد عُمَر درآورد . اُمّ كلثوم براى عُمَر ، زيد بن عُمَر را به دنيا آورد ، كه غلامان سیاه مروان او را کشتند .[٨٦٨]

نقد سخن جاحظ

سخن جاحظ ، چندین اشكال دارد :

١ - رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم در حال اختيار ، دخترش فاطمه را به ابوبكر و عُمَر نداد ، چگونه ممكن است على ١ با اختيار و با رضایت خاطر ، اُمّ كلثوم را به عقد عُمَر درآورد ؟ با اینکه علی علیه‌السلام تفاوت سنّی میان آن دو را می‌دانست و از ناهمتایی‌شان و عدم تناسب نَسَبی بین آن دو ، آگاه بود .

اگر على ١ وى را با اختيار به عُمَر داده است ، باید با آنچه پيامبر ترجيح داد (عدم تزويج فاطمه به ابوبكر و عُمَر) مخالفت كرده باشد .

٢ - عُمَر برنمى‌تافت كه مرد سالمند با دختر جوان ازدواج كند (چنان كه ماجرایش در اين زمينه خواهد آمد) و می‌گفت : دخترانتان را به ازدواج با مرد زشت‌رو مجبور نسازید ، آن‌ها هم آنچه را شما دوست دارید ، دوست دارند .

به راستى بعيد است كه على ١ دخترش را با اختيار به شخصى دهد كه از هر نظر با اُمّ كلثوم هم طراز (و هم شأن) نيست و عیب و نقص‌هایی (مانند چپ‌چشمی ، طاسی ، ) دارد ؛ به ويژه با وجود جوانانى از بنى هاشم ـ پسران برادرش جعفر يا كسانى ديگر از بنى هاشم ـ كه شيفته ازدواج با دختر عموشان اميرالمؤمنين ١ بودند .

اگر على ، ناگزیر نبود ، باید اُمّ كلثوم را به عقد يكى از آن‌ها درمى‌آورد ، نه عُمَر .

[٨٦٨]. العثمانيّه: ٢٣٦ ـ ٢٣٧.