معمای یک ازدواج - الشهرستاني، السيد علي - الصفحة ٢٠٠
سیمای او را خدشهدار میسازد ؛ زیرا بیان میدارد که امام علی علیهالسلام در ازدواج دخترش دیگران را در نظر خود شریک ساخت که خود روش اخلاقی پسندیدهای است .
امام علی علیهالسلام ـ در تزویج اُمّ کلثوم به عُمَر ـ با حسن و حسین و عقیل و عمویش عباس ، مشورت کرد .[٤٥٠]
در حالی که عُمَر در نکاح عاتکه ، به اذن پدرش بسنده کرد و به رضایت خود عاتکه و اجازه برادران و خواهرانش ، اهمیت نداد ، بلکه با عاتکه درآویخت تا اینکه به زور بر وی چیره شد .
شایان تأکید است که اجازه برادران و خواهران با وجود پدر ، یک امر اخلاقی است و شرعی نمیباشد ، اما بسنده کردن به نظر ولی و سلطان ، بدون گرفتن رضایتِ زنِ بیوه ، نزد فقهای اهل سنت ، پذیرفته نیست و جز با مذهب عُمَر ، هماهنگی ندارد .
از سعید بن مُسیَّب روایت شده است که گفت :
عُمَر میگفت : زن به ازدواج درنمیآید مگر با اجازه ولی یا صاحب اختیار از خانوادهاش یا سلطان .[٤٥١]
از عکرمة بن خالد ، نقل شده است که گفت :
کاروانی به راه افتاد . زنِ بیوهای از آنها ، اختیارش را به دستِ مردی غیر از ولی خود داد . آن مرد او را به ازدواج خویش درآورد [و با وی همبستر شد] این خبر به عُمَر رسید . آن مرد و آن زن را تازیانه زد ، نکاح آن زن را ردّ نمود و میانِ آن دو جدایی
[٤٥٠]. بنگرید به ، ذخائر العقبی: ١٦٩ ـ ١٧٠؛ المعجم الکبیر ٣: ٤٤ ، حدیث ٢٦٣٣؛ مجمع الزوائد ٤: ١٧١.
[٤٥١]. الموطأ ٢: ٥٢٥ ، حدیث ١٠٩٣؛ الأمّ ٧: ٢٢٢؛ سنن دارقطنی ٣: ٢٢٨٧ ، حدیث ٣٢؛ سنن بیهقی ٧: ١١١ ، حدیث ١٣٤١٨.