معمای یک ازدواج - الشهرستاني، السيد علي - الصفحة ٢٠٢
ازدواج عُمَر با اُمّ کلثوم ، دختر ابوبکر
اين ماجراها ، براى ما روشن مىسازند كه زنان به ازدواج با عُمَر رغبت نداشتند . اگر آنها را با سخنِ طبرى در تزويج اُمّ كلثوم ـ دختر ابوبكر ـ گرد هم آوريم ، مىتوان دريافت كه زنان از عُمَر مىترسيدند و از قهر او بيم داشتند و حتى عایشه (دختر ابوبكر و همسر رسول خدا) از عُمَر مىترسيد و هراس داشت و آن گاه كه خواهرش اُمّ كلثوم از ازدواج با عُمَر خوددارى كرد ، ترس و بيم بر او سايه افكند ، سوى عَمْرو بن عاص ـ يا مُغِيْرَة بن شُعْبَه ـ پيک فرستاد و از آن دو در حل اين مشكل يارى خواست .
با درنگ در سخن عَمْرو بن عاص نيز درمىيابيم كه از هيبت و قدرت عُمَر سخت حساب مىبرد ؟ زيرا شیرین زبانی و عطوفت عُمَر را برانگيختن ، حكايت از اين دارد كه عَمْرو بن عاص مىخواست با يادِ ابوبكر ، دل عُمَر را به دست آورد ، به همين جهت گفت :
ولكنّها حَدَثَةٌ ، نَشَأَت في كَنَف أُمّ المؤمنين في لين ورِفْق ، وفيك غِلْظَة ! ونحن نَهابُك وما نَقْدِرأن نَرُدَّك عن خُلق مِن أَخْلاقك ! فكيف بها إن خالَفَتْكَ في شيء فَسَطَوْتَ بها ؟ كنتَ قد خَلَّفْتَ أبابكر في وُلده بغيرمايَحِقُّ عَلَيك ؛[٤٥٣]
امّا اُمّ كلثوم ، نوجوان است ، در سايه مادر مؤمنان در ناز و نعمت پرورش يافت . تو درشت خويى ! هيبتت ما را مىگيرد و عاجزيم از اينكه اخلاقت را عوض كنيم ! حال اگر اُمّ كلثوم در كارى با تو مخالفت وَرزد و بر وى برآشوبى ، چه کند ؟! [در این هنگام[ جانشین ابو بکر در ]سرپرستی] فرزندانش به رفتاری شدهای که سزامند تو نیست .
[٤٥٣]. تاريخ طبرى ٣: ٢٧٥؛ شرح نهج البلاغة ابن ابى الحديد ١٢: ٢٢٢.