معمای یک ازدواج - الشهرستاني، السيد علي - الصفحة ٣١٠
از ابن سعد و شوکانی و دیگر عالمان اهل سنت ، میپرسیم :
اگر زنِ فرضی عُمَر و پسرش در یک روز مردند ، ازدواج وی با پسر عمویش عبدالله بن جعفر ، بیش از ده سال بعد ، چه معنا دارد ؟
ذَهَبی ، چگونه میتواند میان این دو قول جمع کند :
قول مشهور ـ نزد اهل سنت ـ که : اُمّ کلثوم و فرزندش در یک روز از دنیا رفتند و سعید بن عاس یا ابن عُمَر بر وی نماز گزارد .
اینکه میگوید : پدرش اُمّ کلثوم را به عبدالله بن جعفر داد . [٦٩٣]
در حالی که میدانیم امام علی علیهالسلام در سال ٤٠ هجری به شهادت رسید .
مگر اینکه بگوییم اُمّ کلثوم به زناشویی عبدالله بن جعفر خیالی (و نه واقعی) درآمد ، زیرا ـ بر اساس روایات ـ پدرش آرزو داشت دخترانش به همسری فرزندانِ برادرش ـ جعفر طیّار ـ درآیند . نسبت تزویج به امام علی علیهالسلام (و اینکه آن حضرت دخترانش را به پسرانِ برادراش داد) از این باب است .
آری ، آوردهاند که اُمّ کلثوم دختری از عبدالله بن جعفر داشت . معاویه ، به والی مدینه (مروان حکم) نوشت که دختر عبدالله بن جعفر ، زینب (دختر اُمّ کلثوم ، که پدرش علی و مادرش فاطمه بود) را به عقد فرزندش یزید ، درآورد .[٦٩٤]
از آنجا که مورّخان دیدند این دیدگاه سطحی و نابخردانه است و با واقع سازگار نمیافتد (مقصود ازدواج یزید با دختر شیرخوار عبدالله بن جعفر میباشد) برای اصلاح آن دست به کار شدند و گفتند که خالد بن یزید (و نه یزید بن معاویه) دختر عبدالله جعفر را خواستگاری کرد .
زیرا زینب (دختر عبدالله بن جعفر که مادرش اُمّ کلثوم بود) در آن زمان بیش
[٦٩٣]. همان.
[٦٩٤]. تاریخ دمشق ٦٩: ١٧٢؛ جمل من أنساب الأشراف ٥: ٣٨٥.