معمای یک ازدواج - الشهرستاني، السيد علي - الصفحة ٤٤٥
چگونه جمع ميان دو خواهر ممكن است ؟ مگر اينكه گفته شود اين اُمّ كلثوم دختر على و حضرت فاطمه ٣ نبود ، بلكه دختر خوانده آن حضرت بود[٩٩٢] و دختر خوانده به منزله دختر [اصلى] شخص به شمار میآید .
و اين قول ديگرى است كه [پیش از این] بدان پرداختیم و لازم است در بحثهای آینده ، به شکل عمیقتر آن را وارسی کنیم و همین طوری (علی رغم کاستیهایی که دارد) آن را نپذیریم .[٩٩٣]
چگونه باور كنيم كه اُمّ كلثوم ، در مدت پنج سال براى عُمَر سه فرزند آورد (زيد و رقيه و فاطمه) و براى فرزندان جعفر بن ابى طالب ـ در این مدت طولانی ـ هيچ فرزندى نياورد ![٩٩٤] آیا این سخن یک معمای گیجکننده نیست ؟!
[٩٩٢]. آری ، میتوانیم میان این گفتهها جمع کنیم ، لیکن با آنچه در نزد اهل سنت مشهور است ، سازگار نمیافتد. میتوانیم بگوییم که امام ١ سه دختر داشت که هر سه ، کنیهشان اُمّ کلثوم بود و زینب نامیده میشـدند. زینب کبرا (فرزانه هاشمیان) که به اُمّ کلثوم کنیت یافت ، به عقد عبدالله بن جعفر درآمد. زینب وُسطی را (که او هم اُمّ کلثوم کنیت داده شد) محمد ، سپس عون گرفت و بسا عبدالله بن جعفر ، پس از وفات خواهرش ، زینب کبرا (پس از ماجرای کربلا و شهادت برادرش عون) او را گرفته باشد.
اما زینب صغرا (با کنیه اُمّ کلثوم) دختر فاطمه علیها السلام نبود. در کودکی از دنیا رفت و بر اساس آنچه در بعضی از روایات آمده است ، در بقیع دفن شد.
این مطلب ، با آنچه درباره اُمّ کلثوم (دختر علی علیهالسلام) و ازدواج او با عُمَر آوردهاند ، هماهنگی ندارد؛ زیرا اُمّ کلثومی که عُمَر با وی ازدواج کرد به همراه پسرش ، در دوران امارت سعید بن عاص ، درگذشت. و این سخن با هیچ یک از این زینبها (که کنیهشان اُمّ کلثوم بود) سازگار نمیافتد.
[٩٩٣]. زيرا كتابهاى تاريخ آوردهاند كه اسما (دختر عُمَیس) يک پسر داشت و آن محمد بن ابى بكر مىباشد. اما درباره اُمّ كلثوم دختر ابوبكر گفتهاند كه: وى دختر حبيبه ـ دختر خارجه خَزْرَجيّه ـ است (نه اَسما) و خواهر پدرى محمد مىباشد ، نه خواهر پدر و مادرى او. از این رو ، نمیتواند دختر خوانده وی باشد.
[٩٩٤]. در قول یتیم آمده است که وی، تنها محمد را به دنیا آورد (بنگرید به، دلائل النبوه ٧: ٢٨٣، اثر بیهقی).