معمای یک ازدواج - الشهرستاني، السيد علي - الصفحة ٣٤٧
پس چرا خبر قدّاح را در کتابهاشان نمیآورند ؟ این امر به چه چیز دلالت میکند ؟ آیا بر وجود علّتی در این خبر رهنمون نیست ؟ این علت ، چیست ؟ تقیه است یا چیز دیگری میباشد ؟
شایان ذکر است که کُلَینی در مقدمه کتاب «کافی» و صدوق در مقدمه «من لا یحضره الفقیه» اشاره دارند به اینکه از میان احادیث ، روایاتی را برگزیدهاند که میان خودشان و خدا ، حجت باشد .
لیکن شیخ طوسی در «تهذیب الأحکام» اخبار را ـ همین طوری ـ میآورد و در «الإستبصار» به حل اخبار متعارض ، نظر دارد .
از این رو ، موضوع «کتب اربعه» مختلف است و هر کدام شیوه خاص خود را دارد . به همین خاطر ، خبر فرزند آوری اُمّ کلثوم را [از عُمَر] تنها شیخ طوسی در «تهذیب الأحکام» روایت میکند و در «کافی» و «من لا یحضره الفقیه» و «الإستبصار» نیامده است .
چرا فقط شیخ طوسی خبر قدّاح را در «تهذیب الأحکام» میآورد ؟ و پیش از آن ، تنها شیخ طوسی روایت نماز بر جنازهها را در کتاب «الخلاف» ذکر میکند ؟
نگارنده بر این باور است که خبر شیخ طوسی در «تهذیب الأحکام» تقیهای صادر شده است ؛ زیرا این روایت ، در کتابهای اهل سنت وجود دارد .
شیخ طوسی و (پیش از او) قدّاح ، به خاطر شرایطی که در آن میزیستند و در «مکه» و «بغداد» حاکم بود ، این خبر را در کتابهاشان آوردند .
در «تهذیب الأحکام» و «الإستبصار» از حسن بن اَیّوب ، از ابن بُکَیر ، از عُبَید بن زُراره ، از امام صادق ١ روایت شده است که فرمود :
ما سَمِعْتَ مِنّي يُشْبِه قولَ النَّاس فيه التّقيَّة ، وما سَمِعْتَ مِنّي لا يُشْبِه قولَ النَّاس ، فَلا تَقيَّة فيه ؛[٧٧٣]
[٧٧٣]. تهذیب الأحکام ٨: ٩٨ ، حدیث ٣٣٠؛ الإستبصار ٣: ٣١٨ ، حدیث ١١٣٠؛ وسائل الشیعه ٢٢: ٢٨٥ ، حدیث ٢٨٦٠٥ (و جلد ٢٧ ، ص ١٣٣ ، حدیث ٣٣٣٧٩).