داستان ازدواج اُمّ كلثوم (دختر امام على بن ابى طالب ١) با عُمَر بن خطّاب گاه و بیگاه در شبكه‌هاى اينترنتى و روزنامه‌ها و مجلات ، بر سر زبان‌ها مى‌افتد . اين ماجرا ، چيز تازه‌اى نيست و از گذشته‌هاى دور مطرح بوده است .

نخستين بار ، اين قضيّه در عهد امام باقر و صادق ٣ مطرح شد و تا به امروز ادامه يافت .

گزارش این ازدواج ، از سوی اهل سنت مورد سوء استفاده قرار گرفت تا آنجا که ابن کثیر ادعا می‌کند مُعزّ الدوله دیلمی پس از آگاهی بر این امر ، به مذهب اهل سنت بازگشت . یکی از عالمان برایش نقل کرد که علی علیه‌السلام دخترش اُمّ کلثوم را به عقد عُمَر درآورد . مُعز الدوله ، گفت : به خدا سوگند ، هرگز این را نشنیده بودم .[١٥]

از آنجا كه اين مسئله از جهتى با تاريخ و به لحاظ ديگر با فقه و عقايد مرتبط است ، بر آن شديم تا به اندازه گنجايش وقت ، آن را به همراه ملابسات[١٦] اجتماعى و تاريخى‌اش واشكافیم . پیش از بیان حقیقت ماجرا ، اشاره اجمالی به اقوال این مسئله ، لازم است تا خواننده با آگاهی بحث را دنبال کند .

این بحث ، نگارنده را به نقل بعضی از متونِ تاریخی و حدیثی واداشت که

[١٥]. البدایة و النهایة ١١: ٢٦٢ ، حوادث سال ٣٥٦ ھ.

[١٦]. مقـصود از ملابـسات ، مجمـوعه‌اى از اقدامـاتِ سيـاسى و فرهنـگى ، و زد و بندها و آشفته‌سازى‌ها و تزويرهايى است كه از سوى حكمرانان و سلطه‌طلبان براى وارونه سازى حقايق حديثى ، تاريخى ، صورت گرفت و به فضايى غبارآلود و ناروشن منجر شد و امت اسلامى را در سر درگمى و ابهام در درکِ واقعيت‌ها فرو بُرد ، اين اصطلاح در آثار استاد شهرستانی ، از مفاهيم كليدى به حساب مى‌آيد (م).