«اُمّ کلثوم» نام نهاد[٢٥١] و به سنت رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم درباره نوزاد عمل کرد ؛ یعنی تراشیدن سر کودک و هموزنِ آن ، نقره صدقه دادن ، و عقیقه نمودن و نام گذاری (و مانند آن) .

در الموطأ از جعفر بن محمد ، از پدرش ، نقل شده است که فرمود :

وَزَنَتْ فاطمةُ ـ بنتُ رسول الله ـ شَعْرَ حَسَن وحُسَین وَزَیْنَب وَاُمّ کلثوم ، فَتَصَدَّقَت بِزِنَة ذلک فِضَّة ؛[٢٥٢]

فاطمه ـ دختر رسول خدا ـ موی [هر یک از[ حسن و حسین و زینب و اُمّ کلثوم را ]پس از تولد] وزن کرد و هموزنِ آن‌ها ، نقره ، صدقه داد .

این روایت ، بیان می‌دارد که زینب ، دختری غیر از اُمّ کلثوم بود . مؤید آن ، سخنی است که محمد بن مروان روایت می‌کند ،[٢٥٣] نیز از حَمّاد بن عیسی ، نقل شده است که گفت :

به امام صادق ١ گفتم : فدایت شوم ، معنای این سخن پیامبر چیست که فرمود : فاطمه دامنش را از آلودگی حفظ کرد . خدا ذریه او را بر آتش حرام ساخت ؟

امام ١ فرمود : رهایی یافتگان از دوزخ ، فرزندانِ شکمِ فاطمه‌اند ؛ حسن و حسین و زینب و اُمّ کلثوم .[٢٥٤]

[٢٥١]. از پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم روایت شده که درباره حضرت زینب ٢ فرمود: به حاضر و غایب از امتم سفارش می‌کنم و باخبرشان می‌سازم که به این کودک بچسبند؛ چرا که شبیه خاله‌اش اُمّ کلثوم می‌باشد (الطراز المذهَّب: ٣٦).

[٢٥٢]. الموطأ ٢: ٥٠١ ، حدیث ١٠٦٧؛ تحفة الأحوذی ٥: ٩٢؛ المراسیل (ابو داود) ١: ٢٧٩ ، حدیث ٣٧٠؛ معرفة السنن والآثار ٧: ٢٣٩؛ الإستذکار ٥: ٣١٤؛ شرح الزرقانی ٣: ١٢٨؛ المجموع ٨: ٣٢٤؛ سنن بیهقی ٩: ٣٠٤ ، حدیث ١٩٠٧٩.

[٢٥٣]. معانی الأخبار: ١٠٦ ، حدیث ٢؛ بحار الأنوار ٤٣: ٢٣١.

[٢٥٤]. معانی الأخبار: ١٠٦ ، حدیث ٣؛ بحار الأنوار ٤٣: ٢٣١ (و جلد ٩٣ ، ص ٢٢٣).