آن كه در نزاع دخالت كرد ، پسر اُمّ كلثوم ـ دختر على ـ است بعضى از شاعران او را ستوده‌اند و به صراحت آورده‌اند كه وى از فاطميان بود آنان را در این پیکار ، یاری رساند .[٧٩٧]

با مراجعه به كتاب‌هاى تراجم (زندگى نامه‌ها) درمى‌يابيم كه اُمّ كلثوم ـ دختر جَرْوَل ـ پيش از اسلام ، براى عُمَر ، دو پسر (عُبَيدالله‌ و زيد) را زاييد . اين زيد (زید اصغر) بزرگ‌تر از فرزند اُمّ كلثوم ، دختر فاطمه ، مى‌باشد ؛ زیرا در زمان جاهلیت به دنیا آمد .

[اين سؤال به ذهن مى‌آيد كه] چرا بر پسر اُمّ كلثوم ـ دختر جَرْوَل ـ زيد اصغر اطلاق شده است و بر فرزند اُمّ كلثوم (دختر على) زيد اكبر ، گويند ؟

به این سؤال ، پاسخ‌هایی داده‌اند . بیشتر این جواب‌ها (به ویژه پس از آگاهی بر ملابسات این ازدواج) سیاسی و اجتماعی است و امکان سوء استفاده از آن ، از سوی اُمویان هست .

گفته‌اند : زيد اصغر ، به جهت گرامی‌داشت رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم و بدان خاطر که فرزند دختر پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم فاطمه علیها السلام بود ، اكبر ناميده شد ، و زيد اكبرِ حقيقى (که سن بیشتر داشت) اَصغر ناميده شد ؛[٧٩٨] زيرا با پيامبر نسبت نداشت .

[٧٩٦]. تاريخ طبرى ٢: ٥٦٤؛ تاريخ مدينه دمشق ٣٨: ٥٨.

[٧٩٧]. المنمّق: ٣٠٥ ، در اين مأخذ سخن عبداللّه‌ بن ابى جهم آمده است ، كه سرود:

وزيدٌ أتيناه فَهَشَّ ولم يَخِمْ

لَدن أن ندبناه ابن خير الفواطمِ

[٧٩٨]. در «تاریخ المدینه ١: ٣٤٥ (و جلد ٢ ، ص ٦٥٤)» آمده است: زید اصغر و عبیدالله در جنگ صفِّین ـ در زمان معاویه ـ کشته شدند. مادر این دو ، اُمّ کلثوم ، دختر جَرْوَل بود.