معمای یک ازدواج - الشهرستاني، السيد علي - الصفحة ٢١٠
زیرا پیشنهاد عَمْرو بن عاص به عُمَر ، درباره ازدواج با دختر امام علی علیهالسلام در پی خواستگاری عُمَر از اُمّ کلثوم ـ دختر ابوبکر ـ مطرح شد و این ، یعنی اُمّ کلثوم (دختر علی) از اُمّ کلثوم (دختر ابوبکر) بزرگتر بود ؛[٤٦٣] زیرا در آخر دورانِ پیامبر صلیاللهعلیهوآلهوسلم به دنیا آمد . وی ـ بر حسب آنچه امام ١ بیان میدارد ـ کودک نبود .
پیش روی ما دو گزینه هست که سومی ندارد : یا باید قائل شویم که امام ١ بر خلاف واقع خبر داد (از این سخن به خدا پناه میبریم) یا بگوییم که به راستی اُمّ کلثوم ، کودک بود .
گزینه دوم ، درست است ؛ چرا که روایات ازدواج عُمَر با اُمّ کلثوم ـ که از سوی شیعه و سنی نقل شده است ـ بیان میدارند که وی ، کودک بود .
مهم [در اینجا] این است که بر اساسِ همه فرضها ، اُمّ کلثوم ـ نسبت به عُمَر ـ خُردسال بود . تولد وی در پایان عهد پیامبر صلیاللهعلیهوآلهوسلم رهنمون است به اینکه هنگام خواستگاری عُمَر از وی (سال ١٧ هجری) حدود یازده سال داشت .
در جوامع آن دوران ، دختر در این سن ، بیشوهر نمیماند ؛ به ویژه آنکه میدانیم امام علی علیهالسلام با اَسما (دختر عُمَیس) ازدواج کرد . اَسما با دیگر فرزندانش در خانه علی علیهالسلام به سر میبردند و اَسما ، از شوهر قبلیاش (جعفر بن ابی طالب ، برادر امام علی علیهالسلام) دو پسر به نام «عَون» و «محمد» داشت و امام ١ به صراحت بیان داشت که دخترانش را برای پسران برادرش جعفر ، نگه داشته است ؛ چنان که این سخن پیامبر صلیاللهعلیهوآلهوسلم مشهور است که فرمود : «دخترانمان برای پسرانمان و پسرانمان برای دخترانمان» .
از این رو ، با وجود «عَون بن جعفر» (پسر عموی اُمّ کلثوم) که به همراه اُمّ کلثوم در خانه علی میزیست ، خردمندانه نمینماید که دختر فاطمه علیها السلام (که در پایان دوران پیامبر صلیاللهعلیهوآلهوسلم به دنیا آمد) با خرسندی و رغبت ، به ازدواج عُمَر
[٤٦٣]. با این سخن ، میخواهند بگویند که دختر فاطمه از خواهر کنیز زادهاش ، بزرگتر بود .