معمای یک ازدواج - الشهرستاني، السيد علي - الصفحة ٢٨٤
آیا ازدواج با دختر ، سپس طلاق آن و ازدواج با مادرش ، جایز میباشد ؟
این ماجرا ، مسئله شرعی مهمی میباشد و فقها و مورّخان باید آن را بررسی کنند . مورخان و فقهای بزرگ اهل سنت (با صرف نظر از تناقضهایی که در آن هست) به این اشکال روی نیاوردهاند ، بلکه آن را بحث و وارسی نکردهاند و بالاتر از آن ، چشم فرو بستهاند و با وجود مصادر فراوان ، بر آن پرده افکندهاند ، هر چند بعضی از متأخران (مانند ابن عبدالبَرّ و ابن حَجَر) بدان پی بردهاند .
در اُسُد الغابه آمده است :
فاطمه ، دختر ولید بن مُغِیره مخزومی (خواهر خالد بن ولید) روز فتح مکه ، اسلام آورد و با پیامبر بیعت کرد . وی ، زن پسر عمویش حارث بن هشام بن مغیره مخزومی بود .
این سخن را ابو عُمر گفته است و میگوید : گفتهاند : «پس از حارث ، عُمَر با فاطمه ازدواج کرد» در این سخن ، جای درنگ هست.[٦٣٦]
چرا میگوید : «في ذلک نظر» (این سخن از اشکال تهی نیست) پاسخ [روشن است] چون ازدواج عُمَر با دخترش اُمّ حکیم (دختر حارث) ثابت میباشد .
دکتر بشار عواد معروف ، در تعلیق بر آنچه مِزّی از ابن سعد نقل میکند ، مینگارد :
در حاشیه نسخهها ، تعلیقی از مؤلف آمده است که متن آن چنین میباشد :
در این سخن و در آنچه پیش از آن است ، جای نظر [درنگ و اشکال[ هست ؛ زیرا اقتضا دارد که عُمَر با «اُمّ حکیم» ازدواج کرد و ]نیز] با مادرش فاطمه (دختر ولید بن مغیره) زناشویی نمود .[٦٣٧]
[٦٣٦]. بنگرید به ، اُسد الغابه ٣: ٤٠١ (و در چاپ دیگر ، جلد ٦ ، ص ٢٣٢)؛ الإصابه ٤: ٤٥.
[٦٣٧]. بنگرید به ، پینوشت تهذیب الکمال ١٧: ٤٢.