همه این‌ها ، امور مشکوک‌اند . پژوهشگر و مورّخ باید آنچه را درباره اُمّ کلثوم (یا درباره کسانی که اُمّ کلثوم نامیده می‌شدند و به آن کنیت یافتند) در تاریخ آمده است ، بررسی کند و به وارسی حالت معین و خاصی از اُمّ کلثوم ، اکتفا ننماید ؛ زیرا شخصیت اُمّ کلثوم ، در ورای موضع‌گیری‌ها و سخنانِ وی نهفته است .

برای دست‌یابی به نتیجه مطلوب ، باید روایات را از هم متمایز ساخت و ژرف‌نگرانه به وارسی آن‌ها پرداخت ؛ زیرا این احادیث ، به راستی ، آشفتگی شدیدی دارند . نمی‌توان جنبه‌ای را گرفت و جانـب دیگر را وانهاد . این کار ، نوعی خیانت در علم و تحقیق است .

پرسش این است : چرا آنچه را اهل سنت بر زبان می‌آورند بپذیریم ؟ چرا نظر خویش را ابراز نداریم و در سخن اهل سنت ، تشکیک نکنیم ؟ و جایگزین بهتری که با عقل و تاریخ و مستندات سازگارند ، مطرح نسازیم .

بجاست محققان و پژوهشگران ، متون حديثى و تاريخى را به همراه ملابسات آن‌ها بی‌واسطه بنگرند و [بدون وارسی لازم[ زیر بار دیدگاه مشهور نروند ، اگر به نتيجه مطلوب دست يافتند كه مقصود حاصل است وگرنه بايد باور كنند ]و مطمئن باشند] كه اين تناقض‌ها بزرگ‌ترين دليل است بر اينكه در اين ماجرا ، دستبرد شده است یا این امر ، معمايى مى‌باشد كه گاه به عمد ساخته‌اند و گاه از قاطی شدن نام‌ها با هم و تشابه‌هاى اسمى و نگرش‌های یکسان در زمان‌هایی و اختلاف موضع‌گیری‌ها در زمان دیگر شكل گرفته است .

دیدگاه نخست ، به رویدادها و ملابسات نزديک‌تر مى‌نمايد . به همين خاطر ، پژوهشگران را به درنگ و پرهيز از شتابزدگى دعوت مى‌كنيم و از آنان مى‌خواهيم نظرى را بر رأى و بينش ديگر ترجيح ندهند ؛ زيرا آگاهى بر نقش سياست و هواهاى نفسانى و مصلحت انديشى‌ها در مثل اين امور ، مى‌تواند صورت زنده‌ای از ملابسات را به دست دهد و این معمای عجیب و غریب را برای ما بگشاید .