بنابراین ، اکنون نمی‌توانیم به این ازدواج قطع و یقین یابیم و همه اخبار آن را (علی رغم خدشه‌هایی که دارند) بپذیریم ؛ چرا که شخصیت اُمّ کلثوم را ـ از آغاز تا فرجام ـ پیچیدگی‌های فراوانی در برگرفته است . اُمّ کلثومی کـه عُمَر او را گرفت ، با اُمّ کلـثومی که در حادثه کربلا حضور یافت ، تفاوت دارد .

همچنین شخصیت اُمّ کلثوم (دختر فاطمه علیها السلام خواهر تنی حسین ١) از اُمّ کلثوم ، کنیز زاده علی یا اُمّ کلثوم (دختر جَرْوَل) جداست .

ممکن است اُمّ کلثومی که به همراه فرزندش در زمان معاویه درگذشت ، همسر عُمَر در دوران جاهلیت باشد (اُمّ کلثوم ، دختر جَرْوَل و فرزندش زید بن عمر) و از آنجا که بعضی از هاشمیان (مانند : ابن عباس ، عبدالله بن جعفر ، حسین بن علی) بر جنازه وی و نماز بر او و فرزندش حضور یافتند ، این جنازه را به اُمّ کلثوم (دختر علی علیه‌السلام) نسبت دادند ؛ همو که عُمَر در خُردسالی او را گرفت و در حالی که چهار سال داشت (یا چهار تا پنج ساله بود) به خانه بخت بُرد . [٩٩٥]

بسا عُمَر و پس از وی ، امویان (از رهگذر این ازدواج) می‌خواستند در ملک بودن فدک برای زهرا ٢ شک برانگیزند یا عُمَر و فرزندانش را در آن شریک سازند .

همین امر ، کسانی مانند حمّاد بن اسحاق بغدادی (م ٢٦٧ ﮬ) را برانگیخت که بگوید :

عُمَر با اُمّ کلثوم ازدواج کرد . وی برای عُمَر ، زید و رُقَیه را زایید . علی باید فدک را به فرزندان اُمّ کلثوم می‌داد ؛ چرا که عُمَر بهره فراوانی در این ملک داشت که همان حق همسرش اُمّ کلثوم بود و پس از وی به فرزندش زید ، می‌رسید .[٩٩٦]

[٩٩٥]. این سخن را ، ابن مازه حنفی ، الخسّاف (م ٥٣٦ ﮬ) در «شرح ادب القاضی ٤: ١٢٩» بر زبان می‌آورد.

[٩٩٦]. ترکة النبی: ٩٥.