معمای یک ازدواج - الشهرستاني، السيد علي - الصفحة ٤٤
٢ - جنبه فقهى
در اين بحث ، به رواياتى میپردازیم كه قول هشتم را تقويت مىكند و اینکه چگونه این نقلها به كتابهاى فقهى و حديثى شيعه راه یافتند و ارزش و اعتبارِ اين احاديث و دلالت آنها ، چه اندازه است .
٣ - جنبه عقايدى
در اين بخش ، اشكالاتى را كه در اين ازدواج مطرح شده مىكاويم و اينكه قائل شدن به تزويج عُمَر با اُمّ كلثوم ، آن اندازه كه به اصول انديشه اهل سنت آسيب مىرساند به عقايد شيعه صدمه نمىزند ؛ زيرا لازمه اين قول ، خارج شدن عُمَر از موازين اخلاقى و ضوابط متعارفى است كه در جوامع اسلامى وجود داشت ، و گاه عقاید مسلم اسلامی را زیر پا نهاد .[٨٥]
بنابراين ، ما ـ در اينجا ـ در صدد ترجيح نظرى بر رأى ديگر يا بناى قول نهمى در مسئله نيستيم ، بلكه همه آنچه را در اين راستا مطرح مىسازيم بيانِ ملابسات قول اخير (قول هشتم) و داورى نصوص درباره آن است و چگونگى تداخل احاديث ميان شيعه و اهل سنت و مقدار تأثير آنها بر اصول و مفاهيمى كه نزد هر دو فرقه هست ، نه اعتقاد به صحت اين اخبار از نظر سند يا دلالت ، بلكه براى الزام كسانى كه به وقوع اين ازدواج قائلاند .
بيش از اين ، ما سخنى را نمىآوريم و بار ديگر تأكيد مىورزيم كه اين پژوهش جز نگاهى گذرا در اين راستا نمىباشد كه در پاسخ مشهورترين اقوال و شايعترين آنها در شبكههاى اينترنت و ماهوارهها ، ارائه شده است ؛ زیرا به هیچ یک از جوانب مسئله جزم نداریم تا نتیجه قطعی ارائه دهیم .[٨٦]
[٨٥]. مانند ازدواج عُمَر با مادر و دخترش ، در دوره اسلامی.
[٨٦]. آنچه را به دیدگاه ما نزدیک مینماید ، آوردهایم ، نه اینکه نظر ما ـ به راستی ـ همان است.