معمای یک ازدواج - الشهرستاني، السيد علي - الصفحة ٤٢١
اَبِیْه[٩١٧] شبیه سازد ، داستان ازدواج او با دختر عبدالله بن جعفر ، بسا عین همان انگیزههایی باشد که در ازدواج عُمَر با اُمّ کلثوم (دختر علی علیهالسلام) مطرحاند و این داستان شبیه ادعایی است که مروان بن حکم (در ماجرای ازدواج یزید با دختر عبدالله بن جعفر) بر زبان آورد ؛ زیرا مروان (آنگاه که زینب ، دختر عبدالله بن جعفر را خواستگاری کرد) گفت :
إنَّ یَزیدَ بن امیرالمؤمنین یُریدُ القَرابَةَ لُطْفاً وَاَلْـحَقَ عظماً ، ویُریدُ أن یَتَلافَي ما کانَ بِصَلاح هذین الحَیَّین ؛[٩١٨]
یزید (فرزند امیر مؤمنان) خواهان صمیمی شدن خویشاوندی و پیوند استخوانی است ؛ میخواهد [گذشته را] به آنچه صلاح این دو قبیله در آن است ، جبران کند .
بر اين اساس ، ازدواج در مانند اين موارد ، ازدواجى اصيل و واقـعى نمىباشد ، بلکه با مسائل سیاسی میآمیزد [٩١٩] . کسانی که قصد واکاوی این ازدواجها را دارند باید به دقت این امر را مدنظر قرار دهند (به ویژه در ازدواج خلفا و اُمَرا با خاندان نبوت) نباید به ادعای رجال حکومت و خلافت (عُمَر ، یزید ، عبدالملک بن مروان ، حجّاج بن یوسف ، عُبَیدالله بن زیاد ، و ) و آنچه در کتابهای تاریخ و زندگی نامهها نوشتهاند ، بسنده کرد و آنچه را در این کتابهاست ، پذیرفت .
مثل اینکه میگویند : عُمَر با این ازدواج (زناشویی با اُمّ کلثوم) میخواست
[٩١٧]. در «البدایة و النهایة ٩: ١١٨» آمده است: حجاج ـ به پندار خویش ـ میخواست شبیه زیاد بن ابیه باشد ـ و زیاد به زعم خود ـ میخواست خود را به عُمَر مانند سازد (نیز بنگرید به ، تحفة الأحوذی ٦: ٣٧٣؛ شرح نهج البلاغه ١٢: ٤٥).
[٩١٨]. تاریخ دمشق ٥٧: ٢٤٥.
[٩١٩]. جبران اموری که به صلاح دو قبیله است و مانند آن.