معمای یک ازدواج - الشهرستاني، السيد علي - الصفحة ٣٧
اگر این اُمّ کلثوم ، کنیه زینب صُغرا یا رُقَیّه (یا غیر این دو) باشد ، اَسامی شوهران آنها را میدانیم . عُمَر ضمن آنان نیست مگر بر اساسِ قولی که گفتهاند عُمَر با زینب صغرا ازدواج کرد .
اگر قصدشان این است که وی دختر فاطمه بود ، این سخن (بر اساس توضیحی که خواهیم آورد) درست نمیباشد ، و اگر گویند : «وی ، کنیز زاده بود» این احتمال هست ، لیکن این کنیز زاده ، به اُمّ کلثوم کنیت نیافت و روشن میسازیم که اُمّ کلثوم (زن عُمَر) اسم است ، نه کنیه .
قول ششم : كنيز زاده
امام علی علیهالسلام دو دختر به نام اُمّ کلثوم داشت : یک دختر از فاطمه و دیگری از کنیزی که از آن حضرت باردار شد .
بهتر است «اُمّ کلثوم کبرا» ، «زینب صغرا» نیز نامیده شود ، به عکس «اُمّ کلثوم صغرا» که کنیز زاده بود . از این رو ، «اُمّ کلثوم» نام این دوست و کنیه نیست .
خواهد آمد که امام علی علیهالسلام سه دختر به اسم زینب داشت : زینب کبرا و زینب صغرا (از حضرت فاطمه) و زینب صغرا (از یک کنیز) با این تفاوت که زینب صغرا که دختر فاطمه بود ، به «اُمّ کلثوم کبرا» کنیت یافت ، اما زینب صغرای کنیز زاده ، به اُمّ کلثوم کنیت نیافت ، فقط به همین بسنده شد که نامش «زینب» باشد .
اینان خواهر کوچکی داشتند که احتمال دارد عُمَر با وی ازدواج کرده باشد ، وی «اُمّ کلثوم» نامیده میشد و کنیه نداشت .
بعضى از بزرگان اهل سنت و شيعه به اين قول گراييدهاند . از باب نمونه ، به منابع زیر بنگرید : «تاريخ مواليد الأئمه»[٦٨] و «نور الأبصار»[٦٩] و «نهاية الإرب»[٧٠] .
[٦٨]. مواليد الأئمّه: ١٥.
[٦٩]. نور الأبصار: ١١٤.
[٧٠]. نهاية الإرب ١٩: ٣٤٨ ، حوادث سنه ١٧ (و جلد ١٩ ، ص ٣٩١؛ و جلد ٢٠ ، ص ٢٢٣).