معمای یک ازدواج - الشهرستاني، السيد علي - الصفحة ٣٥٦
امور دیگری ، خلافِ این توجیهها را بیان میدارد . سرآمد آنها این است که اگر نزاع و درگيرى در اينجا ميان بنى جَهْم مىبود ، مىبايست زيد فرزند اُمّ كلثوم (دختر جَرْوَل) در آن وارد شود ؛ زيرا وى به بنى جَهْم (از فرزند فاطمه و على) نزديکتر است چرا كه ميان اولاد عُمَر و فرزندان جَهم ، خويشاوندى وجود دارد . مادر زيد پس از جدايى از عُمَر ، همسر ابو جَهْم بن حُذَیفه شد .
میبینیم كه امر مذكور با انگاره اهل سنت ، ناسازگاری دارد ؛ زيرا به نظرِ آنان زيد ، پسر اُمّ كلثوم ـ دختر على ـ همان كسى است كه براى حلِّ نزاع [به معركه] درآمد ، در حالى که وى در آن زمان خردسال و کوچکتر از پسرانِ عُمَر ، عبدالله و عُبَیدالله و زید (پسر اُمّ کلثوم ، دختر جَرْول) بود و در جایگاهی قرار نداشت که برادرانِ بنیجَهْمیاش از آن بهره ببرند .
از سويى عصبيت (و جانبدارى) قبيلهاى بنى جَهْم ، مداخله پسر اُمّ كلثوم ـ دختر جَرْوَل ـ را فرا میخواند ؛ زيرا وى نزد ايشان بزرگتر و مشهورتر و معروفتر بود یا میبایست عبیدالله بن عُمَر و عبدالله (و دیگر فرزندانِ عُمَر) در این کار دخالت میکرد .
به نظر نگارنده ، نگرش دقیق به این دوره تاریخی و مشخص ساختن زمان ازدواج عُمَر با اُمّ کلثوم (دختر جَرْول) سپس جدایی از او ، و وجود پسری برای عُمَر از وی ، و بیانِ تاریخ ازدواج عُمَر با اُمّ کلثوم ، دختر عاصم «جمیله = عاصیه بنت عاصم بن ثابت»[٧٩٩] و تاریخ ازدواج عُمَر یا خواستگاریاش از هر که اُمّ کلثوم نامیده میشد ، کلید حل معمایی است که میتوان به وسیله آن قُفل موضوع ازدواج عُمَر با اُمّ کلثوم (دختر علی علیهالسلام) را گشود .
پیش از این گذشت که دکتر عایشه بنت الشاطی ، هشدار داد که تشابه میان نامها و کنیهها ، سبب اختلاف و آمیختگی متون ، در وقایع تاریخی شده است .[٨٠٠]
[٧٩٩]. الإستیعاب ٢: ٧٨٢ ، رقم ١٣١١؛ سمط النجوم العوالی ٢: ٥٠٨.
[٨٠٠]. بنگرید به ، موسوعة آل النبی: ٨٣١.