معمای یک ازدواج - الشهرستاني، السيد علي - الصفحة ٣٥٤
مىافتادند . زيد بن عُمَر براى حل نزاع ميان برادران آمد ، چيزى به او خورد و مجروح گرديد و همين آسيب ، به مرگ او انجاميد .
زيد ، خالد بن أسلَم (برادر زيد بن اسلم ، از موالیان عُمَر) را مُتَّهم مىكرد كه به وی ضربت زد ،[٧٩٤] ضربتی که به مرگ او انجامید . بسا این کار به دستور معاویه (پس از درگیری زید با بُسر بن اَرطات) صورت گرفت .
عبدالله بن عُمَر برادرش زيد را با اين سخن سرزنش مىكرد كه : اى زيد ، از خدا بترس ! تو نمىدانى چه كسى به تو ضربه زد ، خالد را متهم مساز
همه اين ماجراها بیان میدارند بر اينكه زيد (فرزند اُمّ كلثوم ، دختر جَرْوَل يا فرزند اُمّ كلثوم ، دختر فاطمه) نزد ديگران ، شخصى مقبول [و آبرومند] بود به گونهاى كه بر برادرانش ـ اَمثال عبدالله بن عُمَر و اولادش ـ مُقَدَّم داشته مىشد . تصوُّر مقدم داشتنِ زيد بر اينان امكان ندارد مگر به لحاظ جايگاه اجتماعىاش .
نكته ظريف اينجاست كه بیشتر مورخان میکوشند حقیقت را تحریف کنند . از شباهت میان اسم مادر و فرزند ، بهره میبرند و براى عُمَر دو پسر به نام «زید» میآورند :
زيد اكبر : اين شخص ، فرزند اُمّ كلثوم ـ دختر على ١ ـ است ، كسى كه با مادرش ـ به حسب آنچه مىگويند ـ در يک روز از دنيا رفت .[٧٩٥]
[٧٩٤]. نگاه كنيد به ، تاريخ مديـنه دمشق ١٩: ٤٨٩. در این مأخذ آمده است: از عبدالله بن مصعب ، روایت شده است که گفت: «خالد بن اسلم ـ برادر زید بن اسلم ، غلامِ عُمَر ـ به زید ضربت زد» و در صفحه ٤٨٢ ، از زبیر بن بکار ، نقل شده است که گفت: زید بن عُمَر به قتل رسید. خالد بن اسلم (مولای آل عُمَر) به خطا (و ناخواسته) او را کشت. در «المحلی ١٠: ٤٨٩» میخوانیم: به حدس و گمان گفتهاند که خالد بن اسلم (برادر زید بن اسلم ، مولای عُمَر) همان شخصی است که به زید ضربت زد؛ المنمق: ٣١٠.
[٧٩٥]. عون المعبود ٨: ٣٣٥ (به نقل از منذرى).