معمای یک ازدواج - الشهرستاني، السيد علي - الصفحة ٣٤٦
بنابراین ، محمد بن احمد بن یحیی ، با اینکه فردی گران قدر است و ـ به خودی خود ـ ثقه میباشد ، در مبانی رجالی ، قوی نیست و اصول خاصی ندارد که در جرح و تعدیل بر آن تکیه شود ؛ زیرا بر اساس سخن نجاشی از ضعفا روایت میکند و بر روایات مرسل اعتماد میورزد و باکی ندارد که از چه کسی روایت بستاند .
همین امر ، محدّثان را وا میدارد که در روایاتش درنگ ورزند تا آنها را بپالایند و هر آنچه را وی روایت میکند ، برنگیرند .
گاه این ادّعا با این رویکرد تأکید میشود که میبینیم محدّثان بزرگ (مانند : کُلَینی ، صدوق ، سعد بن عبدالله اشعری ، احمد بن محمد بن عیسی) روایاتی را که محمد بن احمد بن یحیی اشعری از جعفر قمی از قدّاح روایت میکند ، در کتابهاشان ، نمیآورند .
با اینکه یقین داریم کتاب قدّاح نزد آنها بود ، عدم روایت این اخبار ، از سوی محدّثان ، به چه معناست ؟
طریق نجاشی و شیخ طوسی ، به کتاب قدّاح ، چنین است :
نجاشی ، میگوید :
برای ما حدیث کرد سعد بن عبدالله ، گفت : برای ما حدیث کرد احمد بن محمد بن عیسی ، گفت : برای ما حدیث کرد جعفر بن محمد بن عبیدالله ، از قدّاح ، کتاب «مبعث النبي وأخباره» و کتاب «صفة الجنة والنار» را .[٧٧١]
شیخ طوسی ، مینگارد :
ابو عبدالله مفید ٥ از ابو جعفر بن بابویه ، از پدرش ، از سعد بن عبدالله ، از احمد بن محمد ، از جعفر بن محمد بن عبیدالله ، از قدّاح ، ما را به کتاب قدّاح خبر داد .[٧٧٢]
[٧٧١]. رجال نجاشی: ٢١٤ ، رقم ٥٥٧.
[٧٧٢]. الفهرست: ١٦٨ ، رقم ٤٤٢.