معمای یک ازدواج - الشهرستاني، السيد علي - الصفحة ٣٠
چند فرزند برايش زاييد كه از آنهاست اُمّ كلثوم و او ، همان است كه دختر خوانده اميرالمؤمنين ١ شد و دوّمى [عُمَر] با او ازدواج كرد . از این رو ، اُمّ كلثوم ، دختر خوانده آن حضرت و به منزله يكى از دخترانش مىباشد . آن حضرت محمد را فرزند خودش صدا مىزد و اُمّ كلثوم مذكور را دخترش مىخواند . به همين خاطر ، اين توهُّم براى دستهاى از محدثان و مُوَرِّخان پديد آمد كه او دختر واقعى آن حضرت است .
اين شبهه ، نظاير فراوانى دارد و منشأ توهّم بيشتر شبههكنندگان ، اشتراک در اسم و صفت مىباشد و مولايمان على ١ اَسما را ـ پس از مرگ ابوبكر ـ به همسرى خود درآورد .[٤١]
هر چند این سخن بر سر زبانهاست ، لیکن آن را از شیخ نقدی و آیة الله مرعشی (و نسبتی که به سید ناصر حسین موسوی دادهاند) نمیپذیریم ؛ زیرا اَسما (دختر عُمَیس) دختری به نام «اُمّ کلثوم» نداشت و اُمّ کلثومی که دختر ابوبکر میباشد ، مادرش حبیبه خَزْرَجی است ، همو که حبیب بن اِساف ، پس از درگذشت ابوبکر ، با او ازدواج کرد .[٤٢]
از این رو ، این اُمّ کلثوم ، خواهر پدری محمد بن ابوبکر است ، نه خواهر پدری و مادریاش و در نتیجه ، وی دختر خوانده امام علی علیهالسلام به شمار نمیآید تا سخن آیة الله مرعشی و شیخ نقدی و سید ناصر حسین لَکْنَهوی (و دیگران) درست درآید .
ازدواج امام علی علیهالسلام را با اَسما (دختر عُمَیس) پس از درگذشتِ برادرش جعفر و مرگ ابوبکر ، انکار نمیکنیم . اسما برای جعفر ، عبدالله و عَوْن و محمد را به دنیا آورد . لیکن این مطلب به ما اجازه نمیدهد که به گزاف (بیدلیل قانع
[٤١]. إحقاق الحق ٣: ٣٧٥ (با اندكى تصرف).
[٤٢]. طبقات ابن سعد ٨: ٣٦٠؛ الاستیعاب ٢: ٤٤٣ ، رقم ٦٣٤ (و جلد ٤ ، ص ١٨٠٨ ، رقم ٣٢٨٧).