معمای یک ازدواج - الشهرستاني، السيد علي - الصفحة ٢٦٥
یا اینکه آنها در نقل این اخبار ، عیب و ضرری بر خلیفه و صحابه و تابعان نمیدیدند و میان این اخبار و مسلمات دینی مسلمانان ، تناقضی حس نمیکردند .
نمیدانم آیا مورّخان این اخبار را بدان خاطر آوردهاند که نزد آنها اخبار صحیحی به شمار میآمد ؟ یا به جهت شهرتِ آنها میانِ مردم ، آنها را ذکر کردهاند ؟ یا برای اَدای رسالتِ خبری که بر دوش داشتند ، به نقل این اخبار پرداختند ، بیآنکه به درستی و نادرستی آنها بنگرند .
اگر به خاطر صحت این اخبار ، آنها را آوردهاند ، مصیبت بزرگی پیشروست و اگر به خاطر مشهور بودن این اخبار میان مردم ، آنها را ذکر کردهاند ، چگونه در تناقضهای موجود در آنها و مخالفت این اخبار با امور ثابت [شریعت] و اصولِ دینی ، نیندیشیدهاند ؟
اگر به ضعف این اَخبار و نادرستی آنها قائل شویم ، آیا میتوان این شک را به دیگر روایات سرایت داد یا نه ؟
چگونه میتوانیم آنها را نادرست بدانیم در حالی که با سند نسبشناسان بزرگ و پیشگامان شناسایی طبقههای راویان و سردمدارانِ تاریخ و در کتابهای اصلی و بنیادیشان ، روایت شده است ؟
و اگر به تصحیف و نادرستی این اخبار قائل شویم ، با دقتی که از مورّخان و محدثان ، امید میرود ، ناسازگار میافتد . چگونه میتوانیم دستبرد در این اخبار را باور کنیم در حالی که میبینیم همه مُورّخان در این مورد ، جزئیات رویداد را بیان میدارند و امور دقیق و استواری را در آن میآورند تا آن را از دیگر رخدادها جدا سازند .
نَسَب زن [مدنظر] را به طور کامل میآورد و میگوید : وی ، فلان زن ، دختر فلانی است ؛ مادرش ، فلان زن میباشد ؛ در فلان تاریخ ، با فلانی ازدواج کرد ؛ سپس در فلان واقعه ، فلانی او را گرفت (و دیگر نکاتِ دقیقی که هنگام نقل رویداد ، اشخاص را تمایز میبخشد) .
پس از روشنسازی همه این ملابسات وماجراها ، چگونه میتوانیم این