است و همین امر ، ما را رهنمون می‌سازد به اینکه اُمّ کلثوم (دختر فاطمه) هنگامی که عُمَر در سال ١٧ هجری ، از وی خواستگاری کرد ، در سن ازدواج قرار داشت . در حالی که این مطلب با سخن امام علی علیه‌السلام که فرمود : «اُمّ کلثوم ، کودک است» هماهنگی ندارد مگر اینکه به اُمّ کلثوم دیگری از غیر فاطمه را برای آن حضرت قائل شویم .

زیرا زهرا ٢ در سال یازدهم هجری از دنیا رفت و امام علی علیه‌السلام در زمان حیات وی ، با زنی ازدواج نکرد . اندکی بعد از وفات آن بانو ، ازدواج نمود . از این رو ، دختری که عُمَر در سال هفدهم ، ازدواجش را خواستار شد ، از فاطمه نبود ، بلکه از دیگر زنانِ آن بانو به شـمار می‌آمد که سن وی از شش یا هفت سال ، فراتر نمی‌رفت ؛ زیرا قطعی و یقینی است که دختر امام علی علیه‌السلام از غیر زهرا ٢ کوچک‌تر از دختری بود که از زهرا ٢ داشت .

آیا هیچ خردمندی (اگر پای زور و اجبار در میان نباشد) از روی رضایت خاطر ، دخترش را در این سن ، به مرد بالای پنجاه سال ـ که قیافه آن چنانی دارد ـ[٥٣٣] می‌دهد ؟ با اینکه کسانی برتر از عُمَر ، از نظر نَسَب و جَمال و هم‌سن و سالی ، در میان هاشمیان و دیگران ، وجود داشتند .

در اینجا ، بجاست به معنای واژه «جاریه» اشاره کنیم . آیا جاریه ، برای کودک به کار می‌رود یا برای دختر بالغ ؟

در لغت ، هر دو معنا ، آمده است . گاه بر «زن» و «پیره‌زن» به اعتبار دوران گذشته [و نوجوانی] شان ، جاریه ، اطلاق می‌شود ، لیکن در متون زیر ، جاریه ، به معنای دختر خُردسال ، می‌باشد ؛ به ویژه اگر سخن ابن مازه بخاری را در نظر آوریم که بیان داشت : اُمّ کلثوم در سن چهار سالگی یا میان ٤ تا ٥ سالگی به

[٥٣٣]. پیش از این درباره قیافه ظاهری و خُلق و خوی عُمَر سخنانی بیان شد.