معمای یک ازدواج - الشهرستاني، السيد علي - الصفحة ٢١٩
اگر با زنانِ آزاد روا باشد ، بدین شکل زبونآور ، جایز نیست . به سخن کَحْلانی در سُبُل السَّلام بنگرید ، آن را بیهیچ شرح و توضیحی میآوریم ، میگوید :
احادیث دلالت دارند بر اینکه نگاه به زنی که انسان قصد ازدواج با او را دارد ، مستحب میباشد (نظر جمهور علما ، همین است) و نیز نگاه به صورت و کف دستها رواست ؛ زیرا چهره ، به زیبایی یا زشتی ، رهنمون است و کف دستها ، لطافت بدن یا عدم آن را مینمایانند .
اَوزاعی ، میگوید : به جاهای پرگوشت بدن ، باید نگریست ، داوود میگوید : باید همه بدن نگاه شود .
حدیث ، مطلق است . باید به آنچه مقصود برمیآید ، نگاه کرد .
بر این فهم صحابه ، آنچه از عبدالرّزاق و سعید بن منصور روایت کردهاند ، دلالت دارد [گفتهاند[ چون علی اُمّ کلثوم را پیش عُمَر فرستاد که به او بنگرد ، عُمَر جامه از ساق اُمّ کلثوم پس زد ]و به آن نگریست] .
در این کار ، رضایت زن شرط نمیباشد ، بلکه مرد میتواند در حین غفلت زن ، این کار را بکند (چنان که جابر چنین کرد) .[٤٧٨]
اگر عُمَر به راستى خواستار قرابت و شفاعت پيامبر در آخرت بود ، بر ازدواج با طفل صغيرى كه به سن بلوغ و رشد نرسيده است [بدين شيوه تحقيرآميز[ اقدام نمىكرد ]تا] سپس او را به خانهاش برد تا پیش او باشد و چون کنیزان با او رفتار کند ![٤٧٩] این کار ، به راستی ، ستمی است بر اهل بیت رسالت .
[٤٧٨]. سبل السلام ٣: ١١٢ ـ ١١٣.
[٤٧٩]. سبط ابن جوزی در «تذکرة الخواص: ٢٨٨» روایتی را که جدّش ابن جوزی در «المنتظم» (پیرامون ازدواج عُمَر با اُمّ کلثوم) میآورد ، قبیح میداند ، میگوید: به خدا سوگند ، این کار ، زشت است. اگر وی کنیزی بود ، عُمَر این کار را نمیکرد. به اجماع مسلمانان لمس زن بیگانه [نامحرم] جایز نیست. چگونه این کار را به عُمَر نسبت میدهند؟!