معمای یک ازدواج - الشهرستاني، السيد علي - الصفحة ١٥٥
نمودی از خُلق و خوی عُمَر
اکنون این ادعای عُمَر را وارسی میکنیم که وی در ازدواج با اُمّ کلثوم ، در پی زناشویی و فرزند آوری نبود . تنها آرزو داشت دامادِ پیامبر شود و به این شرف ، دست یابد .
همچنین عُمَر انتظار داشت کرامتی را برای اُمّ کلثوم پاس دارد که هیچ یک از مسلمانان آن را در سر نمیپروراند .
آیا این دو ادعا صحیحاند یا نادرست میباشند ؟
در اینباره ، نمیتوان نظر قطعی ابراز داشت مگر پس از چند مقدمه و بیانِ نگرش عُمَر به زنان و نگرش زنان به وی ، و موضع گیریهای عُمَر با مردم و تندیاش با آنها ، به ویژه با خدمتکاران و بردگان .
زیرا این کار ، چشم اندازی است بر خلق و خوی عُمَر و مواضع شخصی و حکومتی وی ، و نمایی از حالتها و اهداف او را در این ازدواج (و غیر آن) به دست میدهد .
خشونت و تُندی عُمَر
تندی و درشتخویی عُمَر را هیچکس نمیتواند انکار کند .[٣٣٠]
[٣٣٠]. درشتى و تندخويى عُمَر ضرب المثل شد ، عثمان پس از آنكه اعتراضهاى مردم بر او شدت يافت ، در خطبهاى مىگويد:
هان ! به خدا سوگند ، چيزهايى را بر من عيب مىگيريد كه در مثل آنها رامِ ابن خطاب بوديد [تسليم و فرمانْ برى شما بدان جهت بود كه] او لگدمالتان مىكرد و سيلىتان مىزد و با زبانش سركوبتان مىساخت ! شما در برابر او به هر خوب و بدى تن مىداديد (نگاه كنيد به تاريخ طبرى ٢: ٦٤٥؛ الکامل في التاریخ ٣: ٤٤؛ جمهرة خطب العرب ١: ٢٧٣)
نكته لطيف اينجاست كه طه حسين ـ در وصف عایشه ـ مىنويسد: «كانت شَديدَةً كعُمَر»؛ عائشه ، مانند عمر ، تندخو بود (نگاه كنيد به مجموعه آثار طه حسين ، جلد ٤ ، ص٤٥٤).
در «وفیات الأعیان ٢: ٢٢ ، رقم ١٤٩» آمده است: زیاد بن اَبیه ، میخواست خود را به عُمَر شبیه سازد زیادهروی نمود و از حد گذشت؛ حجّاج ، میخواست مانند زیاد باشد ، هلاک ساخت و زیرورو کرد.