آئين كيفرى اسلام - ترابى شهرضايى، اكبر - الصفحة ٢٢٣ - ثبوت قيادت به شهادت

شهادت دو زن و يك مرد اثبات مى‌شود؟ اين مطلب را يكى دوبار مطرح كرده‌ايم.

دو دسته روايت داشتيم؛ يك دسته بيان مى‌كرد شهادت زنان در باب حدود به‌طور كلّى پذيرفته نيست، [١] و يك روايت نيز دلالت داشت: «تجوز شهادة النساء في الحدود مع الرجال‌ [٢] شهادت زنان به انضمام شهادت مردان پذيرفته است»؛ اين روايت از نظر سند قابل تصحيح بود؛ لذا، مى‌توان آن را مقيّد عمومات قرار داد و گفت «لا تجوز شهادة النساء في الحدود» مربوط به جايى است كه زن‌ها منفرد و به تنهايى شهادت دهند؛ و اين روايت مى‌گويد: شهادت زن‌ها در صورت انضمام اشكالى ندارد؛ ليكن روايت اطلاق ندارد تا در موردى كه چهار شاهد نياز داشتيم به شش زن و يك مرد و يا چهار زن و دو مرد اكتفا كنيم.

قدر متيقّن از آن، جانشينى دو زن به جاى يك مرد است.

بحثِ قدر متيقّن در اين مقام ثمره ندارد. زيرا، در ثبوت قيادت دو شاهد عادل كافى بوده و يك صورت براى انضمام متصوّر است؛ و آن، دو زن و يك مرد است. در نتيجه، به حكم اين روايت، شهادت دو زن و يك مرد براى اثبات قيادت جايز است. امّا در شهادت چهار زن، انضمامى به رجال نيست و روايت صورت عدم انضمام را نمى‌گيرد؛ بلكه روايات ديگر از شهادت زنان در اين صورت منع دارد.

[١]. وسائل الشيعة، ج ١٨، ص ٢٦٢، باب ٢٤، كتاب الشهادات، ح ٢١.

[٢]. همان، ص ٢٦٤، ح ٢٠ و ٢٩.