پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣١٢ - اى برتر از خيال و قياس و گمان و وهم!
مىتواند داشته باشد: دو معناى آن درباره خدا روا نيست، و دو معنا ثابت و مسلّم است.
امّا آن دو معنا كه روا نيست اين است كه كسى بگويد خداوند واحد است و مقصودش واحد عددى مىباشد، اين درست نيست زيرا چيزى كه دومى ندارد در باب اعداد داخل نمىشود (و يك و دو در آن راه ندارد) آيا نمىبينى كه خداوند آن كسى را كه مىگويد: «انَّهُ ثالِثُ ثَلاثَةٍ»: «خداوند سومين از سه ذات است». كافر شمرده؟!
همچنين كسى كه بگويد او واحد است و منظورش واحد نوعى باشد، اين نيز روا نيست، چرا كه مفهومش اين است براى خدا شبيه و مانندى تصوّر مىشود او بزرگوارتر و برتر از اين است كه نوع داشته باشد.
امّا دو معنا از توحيد كه براى او روا است اين است كسى بگويد او واحد است. يعنى هيچ شبيه و مانندى ندارد، آرى پروردگار ما اينگونه است.
همچنين كسى كه بگويد خداوند متعال احدىُ المعنى است يعنى ذات او تقسيمپذير نيست، نه در وجود خارجى نه در عقل و نه در وهم، آرى پروردگار بزرگ ما چنين است. [١]
در سومين و آخرين بخش از آيات كه همان سوره توحيد است يگانگى خداوند به عالىترين وجهى ترسيم شده، و بيان جامعى است كه هم تثليث نصارى را نفى مىكند و هم ثنويّت (دو گانه پرستى) مجوس و هم شرك مشركان
[١]. بحارالانوار، جلد ٣، صفحه ٢٠٦، حديث ١.