پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٩١ - نورى كه در ميان امواج ظلمات مىدرخشد

در اصل به معناى برطرف كردن حجاب از چيز مستور است، و لازمه آن ظاهر شدن آن چيز است (سپس اين واژه در مورد برطرف كردن غم و اندوه و گرفتاريها و ناراحتى‌ها نيز به كار رفته، گويى اين امور همچون حجابى بر جان و تن انسان فرو افتاده، و بوسيله شخص يا چيزى برطرف مى‌شود)

نورى كه در ميان امواج ظلمات مى‌درخشد

در پنجمين و آخرين آيه مورد بحث همان محتواى آيات گذشته در قالب تازه و زيباى ديگرى ريخته شده است، مى‌فرمايد: «بگو: چه كسى شما را از تاريكيهاى صحرا و دريا رهايى مى بخشد؟! در حالى كه او را با حالت تضرع (و آشكارا) و در پنهانى مى خوانيد»: «قُلْ مَنْ يُنَجِّيكُمْ مِنْ ظُلُمَاتِ الْبَرِّ وَالْبَحْرِ تَدْعُونَهُ تَضَرُّعاً وَخُفْيَةً».

و در اين حالت همه معبودهاى ساختگى از نظر شما دور مى‌شود، تنها دست به دامن لطف خداوند يكتا مى‌زنيد، و مى‌گوييد: « (و مى گوييد:) اگر از اين (خطرات و تاريكى ها) ما را رهايى بخشد، از شكرگزاران خواهيم بود»: «لَئِنْ أَنجَانَا مِنْ هَذِهِ لَنَكُونَنَّ مِنْ الشَّاكِرِينَ».

تعبير به «ظُلُماتر البَرِّ وَ البَحْرِ» (تاريكى‌هاى صحرا و دريا) تعبير جالبى است كه ممكن است اشاره به همان تاريكى ظاهرى باشد كه در شب‌ها يا به هنگام وزش طوفان‌ها و تندبادهاى خاك آلود، و ظاهر شدن ابرهاى سياه در آسمان بروز مى‌كند اين تاريكى و ظلمت ذاتاً هولناك و توهّم‌انگيز است، مخصوصاً اگر