پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٨٤ - بتپرستى آئين نياكان ما است!

و گاه دلايل واهى آنها را براى اين پرستش ذكر كرده و پاسخ مى‌گويد، و سرانجام به اين دليل مى‌رسد كه « (چنين نبوده است،) بلكه آنها مى گويند: ما نياكان خود را بر آيينى يافتيم، و ما نيز به پيروى آنان هدايت يافته‌ايم»: «بَلْ قَالُوا إِنَّا وَجَدْنَا آبَاءَنَا عَلَى أُمَّةٍ وَإِنَّا عَلَى آثَارِهِمْ مُهْتَدُونَ». [١]

ولى قرآن بلافاصله پيامبر صلى الله عليه و آله را مخاطب قرار داده مى‌گويد: اين تقليد كوركورانه و پيروى بى قيدو شرط از عقائد پيشينيان، و اين عذرهاى واهى و بى‌اساس منحصر به مشركان عرب نيست بلكه «و اين گونه در هيچ شهر و ديارى پيش از تو، انذاركننده اى نفرستاديم مگر اين كه ثروتمندان مست و مغرور آن گفتند: ما پدران خود را بر آيينى يافتيم و به آثار آنان اقتدا مى كنيم»: «وَكَذَلِكَ مَا أَرْسَلْنَا مِنْ قَبْلِكَ فِي قَرْيَةٍ مِنْ نَذِيرٍ إِلَّا قَالَ مُتْرَفُوهَا إِنَّا وَجَدْنَا آبَاءَنَا عَلَى أُمَّةٍ وَإِنَّا عَلَى آثَارِهِمْ مُقْتَدُونَ».

و به اين ترتيب نشان دادند كه يكى از عوامل اصلى انتقال خرافه بت‌پرستى از نسلى به نسل ديگر، همان تقليد كوركورانه و بى‌قيد و شرط بوده است، همان از كار انداختن عقل و درايت، و برداشتن زحمت تحقيق و تدبّر از دوش خود، و تسليم در مقابل خرافات پيشينيان.

تكيه بر عنوان مُتْرَفُونَ (ثروتمندان مست و مغرور) به گفته بعضى از مفسّران اشاره به اين است كه عشق به دنيا و بهره‌گيرى از انواع لذّات مادّى، و تنبلى و عدم تحمل زحمت تحقيق و استدلال، سبب اين تقليد زشت و كوركورانه بود، و

[١]. «امَّةٍ» در آيه فوق به عقيده جمعى از مفسّران به معناى آيينى است كه گروهى بر آن اجتماع مى‌كنند، و بعضى نيز آن را به معناى خود جمعيت و گروه تفسير كرده‌اند، ولى مشهور در اينجا همان معناى اوّل هست هرچند در بعضى ديگر از آيات قرآن «امة» به معناى جماعت آمده است، و گاه نيز به معناى مدّت.