پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٥ - ٢ برهان غنا و فقر در روايات اسلامى

كوتاه سخن اين‌كه وجود ممكن يك وجود ربطى است، و بدون اتكا به يك وجود مستقل باقى نمى‌ماند، «بنابراين تنها شكافتن معنى وجود ربطى كافى است كه ما را از آن وجود مستقل آگاه سازد، بى‌آن‌كه نيازى به بحث‌هاى گسترده (دور و تسلسل) باشد». (دقّت كنيد).

در مفهوم وجود ربطى و وابسته تكيه بر ذات واجب الوجود نهفته است مگر وجود ربطى بدون وجود مستقل معنا دارد؟

٢. برهان غنا و فقر در روايات اسلامى‌

در دعاى معروف امام حسين عليه السلام در روز عرفه كه از پربارترين و عميق‌ترين دعاهاى معصومين عليهم السلام، مخصوصاً در زمينه مسائل توحيدى است، مى‌خوانيم كه امام عليه السلام چنين مى‌گويد:

«كَيْفَ يُسْتَدَلُّ عَلَيْكَ بِما هُوَ فى وُجُوْدِهِ مُفْتَقِرٌ الَيْكَ؟ أَيَكُوْنَ لِغَيْرِكَ مِنَ الظُّهُورِ ما لَيْسَ لَكَ حَتّى‌ يَكُوْنَ هُوَ المُظْهِرُ لَكَ»: «چگونه با موجوداتى كه در اصل وجود خود به ذات پاك تو نيازمنداند بر وجود تو استدلال شود؟ آيا غير تو، از تو، ظاهرتر است كه معرّف وجود تو باشد». [١]

در جاى ديگر از همين دعا مى‌خوانيم:

«الهى انَا الْفَقِيرُ فى غِناىَ فَكَيْفَ لا اكُوْنُ فَقيراً فى فَقْرى‌»: «خدايا من در حال غنا، فقيرم، چگونه در حالت فقر، فقير نباشم؟!».

[١]. از اين جمله در برهان صديقين نيز استفاده شده است كه ان‌شاءاللَّه در همان بحث اشاره خواهد شد.