پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٩٩ - ٥ «توحيد ربوبى» در احاديث اسلامى

دَابَّةٍ فِي الْأَرْضِ إِلَّا عَلَى اللَّهِ رِزْقُهَا» [١] ولى در جاى ديگر مى‌فرمايد: «وَعَلَى الْمَوْلُودِ لَهُ رِزْقُهُنَّ وَكِسْوَتُهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ»: «و آن كس كه فرزند براى او متولّد شده (پدر)، بايد خوراك و پوشاك مادر را به طور شايسته (در مدّت شيردادن) بپردازد». [٢]

مسلّماً اطلاق روزى دهنده بر پدر نوزاد هيچ تضادى با اطلاق آن بر خداوند ندارد، آن يكى مستقل و بالذات است و اين يكى بالعرض و وابسته.

و يا اين‌كه اگر مى‌گوييم در عسل شفا است: «فِيهِ شِفَاءٌ لِلنَّاسِ» [٣] هيچ منافاتى ندارد كه شفا دهنده فقط خدا باشد، همان‌گونه كه ابراهيم عليه السلام قهرمان توحيد مى‌فرمايد: «وَإِذَا مَرِضْتُ فَهُوَ يَشْفِينِ»؛ هنگامى كه بيمار شوم مرا شفا مى‌دهد». [٤]

اينها همه سلسله علّت و معلول را بيان مى‌كند، يعنى از يك علّت غير مستقل شروع مى‌شود تا به علّت العلل و مسبّب الاسباب يعنى ذات پاك خدا برسد كه هر سببى در تأثيرش مديون او است.

٥. «توحيد ربوبى» در احاديث اسلامى‌

اين معنا در روايات و دعاهايى كه از معصومين عليهم السلام نقل شده است نيز بازتاب گسترده‌اى دارد.

[١]. سوره هود، آيه ٦.

[٢]. سوره بقره، آيه ٢٣٣.

[٣]. سوره نحل، آيه ٦٩.

[٤]. سوره شعراء، آيه ٨٠.