پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٧ - منطق نيرومند ابراهيم عليه السلام در برابر بتپرستان

تفسير و جمع‌بندى‌

منطق نيرومند ابراهيم عليه السلام در برابر بت‌پرستان‌

در نخستين آيه سخن از ارائه ملكوت آسمان‌ها و زمين از سوى خداوند به ابراهيم عليه السلام است، تا از مشاهده آنها روح يقين در او زنده شود، و ايمان فطريش جان تازه‌اى بگيرد، مى‌فرمايد: «اينگونه ملكوت آسمان‌ها و زمين را به ابراهيم عليه السلام نشان مى‌دهيم تا اهل يقين گردد»؛ «وَكَذَلِكَ نُرِي إِبْرَاهِيمَ مَلَكُوتَ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِ وَلِيَكُونَ مِنْ الْمُوقِنِينَ». [١]

منظور از ارائه ملكوت آسمان‌ها و زمين همان مشاهده حاكميّت و مالكيّت خداوند بر جهان هستى از طريق مطالعه موجودات متغيّر در اين عالم است (چون «مَلَكوت» از ريشه مُلْك به معناى حكومت و مالكيّت است و اضافه «وت» به آن براى تأكيد مى‌باشد)

اين حاكميّت مطلق و مالكيّت مسلّم خداوند بر جهان همان است كه در آيات بعد مشروحاً بيان شده، و در حقيقت اين آيات به صورت بيان اجمالى و تفصيلى است كه يكى از روش‌هاى شناخته شده قرآن در شرح مطالب مهم است نخست مطلب را سربسته مى‌گويد، تا آمادگى در شنونده پيدا شود، و سپس به شرح آن مى‌پردازد (تعبير به «فَلَمّا» با فاء تفريع نيز اشاره روشنى به اين معنا است).

به هر حال در آيات بعد، به شرح اين اجمال پرداخته، نخست از ستارگان‌

[١]. بعضى از مفسّران گفته‌اند تشبيه آيه فوق اشاره به اين است همان طور كه ملكوت آسمان‌ها و زمين را به تواى پيغمبر اسلام صلى الله عليه و آله نشان داديم به ابراهيم عليه السلام نيز ارائه نموديم (بنابراين، آيه، جمله‌اى در تقدير دارد)