پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٤٣ - ٣ شواهد زنده فطرى بودن ايمان به حق

دوران‌هاى قبل از تاريخ انكار نيست.

٣. مطالعات روانى و اكتشافات روانكاوان: درباره ابعاد روح انسان، و تمايلات اصيل او، نيز دليل روشنى بر فطرى بودن اعتقادات مذهبى است.

چهار احساس معروف (يا چهار تمايل عالى) و اصيل كه جمعى از روانكاوان و روانشناسان اخير به عنوان ابعاد چهارگانه روح آدمى معرّفى كرده‌اند

(١. حسّ دانايى ٢. حس زيبايى ٣. حس نيكى ٤. حس مذهبى) گواه زنده اين معنا است. [١]

بعضى اين ابعاد را به پنج بعد افزايش داده‌اند (١. مقوله حقيقت جويى ٢.

مقوله خير اخلاقى ٣. مقوله زيبايى ٤. مقوله خلّاقيّت و ابداع ٥. مقوله عشق و پرستش). [٢]

ولى به نظر مى‌رسد كه مقوله خلّاقيّت و ابداع از مقوله حقيقت‌جويى جدا نيست.

به هر حال حس دانايى، جاذبه نيرومندى در انسان به سوى علوم و دانش‌ها و فهم اسرار جهان هستى ايجاد مى‌كند، و امورى كه در زندگى او دخالت دارند يا ندارند هر دو مشمول اين حسّند، ما مى‌خواهيم بدانيم در يك ميليارد سال قبل، يا يك ميليارد سال بعد از اين، دنيا چگونه بوده؟ و چگونه خواهد بود؟ يا در كراتى كه ميليون‌ها سال نورى از ما فاصله دارند چه مى‌گذرد؟ بى‌آن‌كه فهم اين امور در زندگى فردى و اجتماعى ما تأثير عملى داشته باشد، وجود اين حس‌

[١]. به مقاله كوونتايم ترجمه (مهندس بيانى) در كتاب حس مذهبى يا بعد چهارم روح انسانى مراجعه شود.

[٢]. كتاب فطرت مرحوم شهيد مطهرى، صفحه ٦٤.