پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٨٧ - آنجا كه نور توحيد مىتابد!

خداشناسى را به او مى‌دهد و هم يگانه‌پرستى را، ولى اين آهنگ دلنواز در آنجا كه جنجال لذّات مادّى و جهان اسباب فضا را پر كرده كمتر به گوش مى‌رسد.

گاه دست انسان را مى‌گيرد و به دل اقيانوس مى‌كشاند، و گاه دست او را گرفته، به پشت ميله‌هاى زندان، و بستر بيمارى‌هاى غير قابل علاج، و بن‌بست‌هاى مأيوس كننده زندگى مى‌برد، در جايى كه صداى نعره شياطين جن و انس خاموش شده و تنها آهنگ وجدان و نداى فطرت به گوش مى‌رسد، و چه زيبا و دل‌انگيز است اين ندا و اين آهنگ!

در سومين آيه، مشركان را مخاطب ساخته، و با تعبير ديگرى آنها را متوجّه فطرت يگانه‌پرستى مى‌كند، مى‌فرمايد: «بگو: به من خبردهيد اگر عذاب پروردگار به سراغ شما آيد، يا قيامت فرا رسد، آيا (براى حل مشكل خود،) غير خدا را مى خوانيد اگر راست مى گوييد؟!»: «قُلْ أَرَأَيْتَكُمْ إِنْ أَتَاكُمْ عَذَابُ اللَّهِ أَوْ أَتَتْكُمْ السَّاعَةُ أَغَيْرَ اللَّهِ تَدْعُونَ إِنْ كُنتُمْ صَادِقِينَ».

منظور از «عَذابُ اللَّهِ» عذاب‌هاى دنيا است، و منظور از «اتَتْكُمُ السّاعَةُ» نمايان شدن اشراط السّاعه (نشانه‌هاى بسيار خوفناك پايان جهان و آغاز قيامت) است كه قرآن در آيات زيادى از آن خبر داده و هول و وحشت ناشى از آن را فوق‌العاده شمرده است.

البتّه بسيارى از مشركان به قيامت و اشراط السّاعه ايمان نداشتند، ولى فرا رسيدن عذاب‌هاى الهى را مى‌توانستند با مشاهده آثارى كه از اقوام پيشين مخصوصاً در گوشه و كنار حجاز و جزيره عرب باقى مانده بود باور كنند، و اين‌