پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٦٨ - ٢ گام ديگر در طريق شرك

حياتى دارد پس خير است، به اين ترتيب بسيارى از موجودات به خاطر تفكر خودمحورى ما، شكل شرور به خود گرفته‌اند.

گاه نيز جهل ما سبب مى‌شود كه اشيايى را به خاطر عدم آگاهى بر فوائد آنها «شر» بدانيم، مثلًا ممكن است ما وجود ميكرب‌ها را شر بدانيم، چرا كه موجب بيماريند، امّا اگر به نظريه بعضى از دانشمندان توجّه كنيم كه ميكرب‌هاى بيمارى‌زا سلّول‌هاى بدن انسان را به يك مبارزه دائم دعوت مى‌كنند، و در اين مبارزه سلّول‌ها فعّالتر و داراى رشد و نمو بيشترى مى‌شوند، به طورى كه اگر ميكرب‌ها نبودند شايد اندام يك انسان به طور متوسط بيش از هشتاد سانتيمتر! نبود، آنهم اندامى ضعيف و ناتوان، در اين صورت قبول مى‌كنيم كه اطلاق شر بر آنها زائيده جهل ما است.

به خصوص اين‌كه همان‌كس كه ميكرب را آفريده است طرق مبارزه با آن را- در آنجا كه دست به طغيان مى‌زنند- نيز آفريده است.

اين را نيز مى‌دانيم كه امروز از سمّ حيوانات داروهاى شفابخشى تهيه مى‌كنند، و براى همين منظور بسيارى از مارها و ساير جانداران سمّى را پرورش مى‌دهند، پس نيش و سموم آنها شرّ مطلق نيست شرح بيشتر اين موضوع به خواست خدا در بحث عدل خداوند خواهد آمد.

٢. گام ديگر در طريق شرك‌

در اسلام دو گروه در اين مسأله به بيراهه رفته‌اند: اشاعره و معتزله (مفوضه)