پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٩٨ - ٤ پاسخ به يك سؤال آيا فرشتگان مدبّرات امرند؟

منحصر به خدا مى‌شمرد، (آياتى كه درباره توحيد ربوبيّت در اين فصل گفتيم شاهد و گاه اين معنا است).

البتّه از اين نظر كه انسان كامل هدف اصلى آفرينش است، و معصومين عليهم السلام برترين انسان‌هاى كاملند، مى‌توان گفت عالم هستى به خاطر آنها آفريده شده است، و يا به تعبير ديگر علّت غايى عالم هستى هستند.

٤. پاسخ به يك سؤال: آيا فرشتگان مدبّرات امرند؟

قرآن مجيد در سوره نازعات آيه ٥ به مدبّرات امور سوگند ياد كرده، مى‌فرمايد: «فَالْمُدَبِّرَاتِ أَمْراً» و مشهور در ميان مفسّران اين است كه آنها همان فرشتگانى هستند كه امور جهان را تدبير مى‌كنند، آيا اين امر با مسأله توحيد ربوبى منافات ندارد؟

پاسخ اين سؤال روشن است: اگر فرشتگان استقلالى در تأثير داشتند با توحيد ربوبى قابل جمع نبود، امّا مى‌دانيم آنها مجريان فرمان الهى هستند، و موكّلان امور به اراده مشيّت او مى‌باشند، درست همانند اسباب در عالم طبيعت كه به فرمان خدا هر كدام آثارى دارند.

بسيارى از مفسّران به اين آيه كه رسيده‌اند به اين نكته توجّه كرده، و هرگز تناقضى ميان اين سخن كه خداوند «ربّ العالمين» و «رب كلّ شى‌ء» است، با تأثيرات عالم اسباب، يا تدبير فرشتگان به اذن اللَّه احساس نكرده‌اند همان‌گونه كه قرآن روزى دهنده همه موجودات را ذات پاك خداوند مى‌شمرد «وَمَا مِنْ‌