پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٢٣ - ١ او يك حقيقت نامتناهى است

٢. حقيقت بى‌انتها حتماً يكى است‌

در بحث سابق ثابت شد كه خداوند يك وجود نامحدود و نامتناهى است، در اينجا مى‌گوييم چنين حقيقتى دوگانگى بر نمى‌دارد، و حتماً يكى بيش نيست زيرا كراراً گفته‌ايم دو شى‌ء نامحدود اصلًا قابل تصوّر نيست، چرا كه دوگانگى هميشه توأم با محدوديّت است و اين مطلبى است روشن، زيرا دو وجود هنگامى تصوّر مى‌شود كه هر كدام جداى از ديگرى باشد، هر كدام به ديگرى مى‌رسد تمام شود، و ديگرى آغاز گردد.

آزمايش اين معنا نيز ساده است: شما نورى را در نظر بگيريد كه از نظر زمان و مكان و وسعت و منبع هيچ قيد و شرطى نداشته باشد و از هر نظر نامحدود باشد، آيا مى‌توانيد يك نور دوم مثل آن تصوّر كنيد؟! مسلّماً نه زيرا هر چه تصوّر كنيد همان اولى خواهد بود، مگر اين‌كه قيد و شرطى به آن اضافه كنيد، و بگوييد نورى كه در اين مكان است يا در آن مكان است، از اين منبع است يا آن منبع.

و به تعبير ديگر وقتى مى‌گوييم دو نور در خارج وجود دارد يا به خاطر آن است كه زمان آنها دو تا است، يا مكانشان، يا منبعشان، و يا شدت تابش آنها، اگر همه چيز آنها بى‌قيد و شرط باشد حتماً يكى خواهند بود. (دقّت كنيد)

و شايد آيه شريفه‌ «وَمَنْ يَدْعُ مَعَ اللَّهِ إِلَهاً آخَرَ لَابُرْهَانَ لَهُ بِهِ فَإِنَّمَا حِسَابُهُ عِنْدَ رَبِّهِ إِنَّهُ لَايُفْلِحُ الْكَافِرُونَ»: «و هركس معبود ديگرى را با خدا بخواند- و به يقين هيچ دليلى بر آن نخواهد داشت- حساب او نزد پروردگارش خواهد بود؛ به راستى كافران رستگار نخواهند شد». [١] اشاره به همين معنا باشد كه وجود همتا

[١]. سوره مؤمنون، آيه ١١٧.