پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٢ - اشاره

اشاره‌

براى اثبات وجود خدا دلايل گوناگونى از سوى فلاسفه و علماى عقائد (متكلمان) مطرح شده كه بعضى از آنها ريشه مشترك دارند از جمله برهان وجوب و امكان و برهان علّت و معلول است كه شرح هر كدام به خواست خدا خواهد آمد.

ولى از آنجا كه اين استدلالات بيان‌هاى مختلفى دارند آنها را جداگانه ذكر مى‌كنيم، در عين اين‌كه به ريشه‌هاى مشترك اشاره خواهد شد.

اساس برهان وجوب و امكان يا غنا و فقر بر اين است كه ما هنگامى كه به خود و ساير موجودات اين جهان نگاه مى‌كنيم آنها را سراپا نياز و حاجت مى‌بينيم، نياز و حاجتى به بيرون وجود خود بديهى است نمى‌توان قبول كرد كه جهان هستى مجموعه‌اى از نياز و فقر باشد، اين نياز و فقر عمومى جهان دليل بر وجود يك منبع عظيم غنا و بى‌نيازى است، و ما آن منبع را خدا (اللَّه) مى‌ناميم.

يا به تعبير ديگر هر موجودى را در اين جهان وابسته مى‌بينيم، اين وابستگى نمى‌تواند تا بى‌نهايت پيش رود، و جهان مجموعه‌اى از وابسته‌ها باشد، اين خود دليل بر اين است كه در عالم ذات مستقلى قائم بالذات وجود دارد كه همه اين وابسته‌ها به او بسته‌اند و بر او تكيه دارند.

با اين اشاره به سراغ قرآن مى‌رويم و به آيات زير گوش جان فرا مى‌دهيم: