پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٦١ - لابد منتظرند خدا نزد آنها بيايد؟

لابد منتظرند خدا نزد آنها بيايد؟

و بالاخره در پنجمين و آخرين آيه مورد بحث كه آن نيز درباره كافران و مشركان و افكار منحط آنها است مى‌فرمايد: «آيا (پيروان فرمان شيطان، پس از اين همه نشانه ها) انتظار دارند كه خداوند و فرشتگان، در سايه هايى از ابرها به سوى آنان بيايند (و دلايل تازه اى در اختيارشان بگذارند؟!)»: «هَلْ يَنظُرُونَ إِلَّا أَنْ يَأْتِيَهُمْ اللَّهُ فِي ظُلَلٍ مِنْ الْغَمَامِ». [١]

مفسّران در تفسير اين آيه سخت به دست و پا افتاده‌اند، بعضى آن را از آيات متشابه قرآن دانسته‌اند كه بايد در پرتو آيات محكمات تفسير گردد [٢] و بعضى براى آن هفت تفسير گوناگون ذكر كرده‌اند! [٣]

گويى تصوّر آنها از مفهوم آيه اين بوده است كه سرانجام روزى فرا مى‌رسد كه خداوند و فرشتگان در سايه ابرها به سوى مردم مى‌آيند، و مسلّماً اين معنا با آنچه از آيات صريح قرآن استفاده مى‌شود كه او جسم و جسمانى و قابل رؤيت نيست سازگار نمى‌باشد، لذا بايد توجيه و تأويل شود.

در حالى كه مفهوم آيه چيز ديگرى است و منظور از آن يك استفهام انكارى است، مثل اين است كه به بعضى از افراد كه در فرا گرفتن علم كوتاهى و تنبلى مى‌كنند مى‌گوييم: آيا انتظار دارى علم و دانش را لقمه‌اى كنند و در دهانت‌

[١]. فخر رازى مى‌گويد: مفسّران اتّفاق نظر دارند كه يكى از معانى نظر همان انتظار است (جلد ٥، صفحه ٢١٢).

[٢]. تفسير الميزان، جلد ٢، صفحه ١٠٥.

[٣]. تفسير فخررازى، جلد ٥، صفحه ٢١٣- ٢١٦.