پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٩ - طرق معرفة اللَّه

طرق معرفة اللَّه‌

گرچه راه‌ها به سوى خدا هرگز محدود نيست، و به گفته بعضى از دانشمندان به تعداد خلايق، راه به سوى او وجود دارد: «الطُرُقُ الَى اللَّهِ بِعَدَدِ نُفُوسِ الخَلائِقِ‌». [١]

ولى عمدتاً پنج راه عقلى و يك راه فطرى براى اثبات ذات پاك او در پيش داريم. راه‌هاى عقلى عبارتند از:

١. برهان نظم.

٢. برهان حركت.

٣. برهان وجوب و امكان (فقر و غنى).

٤. برهان علّت و معلول.

٥. برهان صدّيقين.

و ششمين راه، همان راه فطرت و سير درون و كاوش اعماق روح انسانى است، و جالب اين‌كه قرآن مجيد، روى همه اين طرق، تكيه كرده است، منتها گسترده‌ترين برهانى را كه قرآن در برابر مخالفان، مطرح نموده همان برهان نظم‌

[١]. بعضى آن را با تعبير به عدد انفاس الخلائق نقل كرده‌اند، يعنى در هر نفسى كه انسان مى‌كشد راهى به سوى خدا است! امّا به هر حال اين جمله را به صورت حديث در هيچ‌يك از منابع نيافتيم بلكه از كلمات دانشمندان است.